Τον είδα από κοντά μία φορά, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το 2003. Καθόταν δίπλα μου, σε μια απλή θέση που του παραχωρήσαμε όταν διαπιστώσαμε πως οι οργανωτές δεν είχαν προβλέψει την παρουσία του. Δεν θα ξεχάσω τη φυσική του ευγένεια και ταπεινότητα. Είχε έρθει για να παρακολουθήσει την ταινία, αντίθετα από τους επωνύμους που εμφανίζονται μόνο στις τελετές έναρξης και λήξης, κάνουν τις δηλώσεις τους και μετά εξαφανίζονται από την πίσω πόρτα.

Τον ρώτησα πως του φάνηκε η ταινία, μετά την προβολή . Θυμάμαι ν' απαντά χαμηλόφωνα και λακωνικά, με μια σπάνια σεμνότητα, σίγουρα μεγαλύτερη από εκείνη των απλών φίλων του Φεστιβάλ...

Αντίο σε ένα μεγάλο δημιουργό, έναν άνθρωπο του πνεύματος, έναν Έλληνα από επιλογή.

παντού υπάρχει ένας μίτος

.
…και παρότι mito στα Ιταλικά σημαίνει «μύθος», θα επιμείνουμε στην παράφραση του τίτλου, προκειμένου να ξετυλίξουμε το μίτο της νέας μικρής Alfa Romeo. Ένα μίτο που ξεκινά από το σχεδιαστικό κέντρο του Μιλάνου και καταλήγει στο εργοστάσιο κατασκευής στο Τορίνο. [Milano + Torino = Mi.To]

Η Alfa Romeo έδωσε στη δημοσιότητα τις πρώτες φωτογραφίες της νέας Mi.To, που πρόκειται να παρουσιάσει επίσημα τον ερχόμενο Ιούλιο. Βασισμένη στο πάτωμα του Fiat Grande Punto, η Μι.Το. σηματοδοτεί την επιστροφή της εταιρίας στις μικρότερες κατηγορίες, για πρώτη φορά μετά την Alfa 145. Με διαστάσεις 4,06 x 1,72 x 1,44m, η Mi.To τοποθετείται κάτω από τη υπάρχουσα 147, και ταυτόχρονα προαναγγέλλει τη μετατόπιση της αντικαταστάτριας 149 προς τα επάνω.
.
Ανάμεσα στα τεχνικά χαρακτηριστικά που ανακοινώνονται, ξεχωρίζουν οι κινητήρες turbo βενζίνης και πετρελαίου με ιπποδυνάμεις 90 έως 155 ίππων (με την προσθήκη ακόμη δυνατότερων εκδόσεων στο μέλλον), καθώς και το DNA control system, σύστημα που επενεργεί στον κινητήρα, το κιβώτιο ταχυτήτων, τα φρένα, την ανάρτηση και το σύστημα διεύθυνσης, προσφέροντας τρεις επιλογές ρυθμίσεων ως προς την οδηγική αίσθηση. Με τον τρόπο αυτό, ο οδηγός μπορεί ανα πάσα στιγμή να επιλέξει ρυθμίσεις ανάλογα με τις συνθήκες ή το επιθυμητό στυλ οδήγησης: σπορ (Dynamic), οδήγηση στην πόλη (Normal), ή μέγιστη ασφάλεια σε δύσκολες καιρικές συνθήκες (Αll-Weather). Η ενεργητική ανάρτηση σε συνδυασμό με το γνωστό σύστημα ευστάθειας VDC, υπόσχονται άριστο κράτημα, ενώ οι γονιδιακές καταβολές από το πλαίσιο του Grande Punto αναμένεται να διασφαλίσουν την ανώτατη διάκριση των πέντε αστέρων στα crash test ασφαλείας.

«όταν μεγαλώσω θα γίνω 8C Competizione»


.

.
Ο σχεδιασμός δανείζεται στοιχεία από τη ναυαρχίδα της εταιρίας, τη συλλεκτική 8C Competizione. Λογικό, αφού με 300 ίππους λιγότερους και 140.000 Ευρώ περισσότερα στον τραπεζικό σας λογαριασμό, η MiTo θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό υποκατάστατο. Ανάμεσα στις ομοιότητες συγκαταλέγονται το σχήμα των εμπρός και πίσω φωτιστικών σωμάτων (τεχνολογίας LED), η… τρισυπόστατη διαμόρφωση της μάσκας με τα παραδοσιακά «μουστάκια» στο ρύγχος και η τραπεζοειδής απόληξη του πίσω προφυλακτήρα στο κάτω μέρος.



Οι προεξέχοντες θόλοι των τροχών σε συνδυασμό με το φαρδύ και τονισμένο μαρσπιέ δίνουν μια αίσθηση στιβαρότητας και κάνουν το αυτοκίνητο να μοιάζει κολλημένο στην άσφαλτο, ενώ ο συνολικά γλυπτικός χειρισμός των επιφανειών είναι πιο κοντά στα πρότυπα των 147 και GT, παρά στην αυστηρότητα των γραμμών του Giugiaro σε 159 και Brera.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν πολλές από τις επιμέρους λεπτομέρειες του σχεδιασμού. Τα παράθυρα των θυρών δεν διαθέτουν πλαίσιο, ενώ η μεσαία κολώνα της οροφής καλύπτεται από τζάμι συμβάλλοντας στην οπτική ενοποίηση των πλευρικών παραθύρων. Η ανοδική απόληξη της βασικής γραμμής (beltline) που χαρακτηρίζει τόσα μοντέλα τα τελευταία χρόνια (Mercedes A-class, Peugeot 207 και 308, Suzuki Swift κ.ο.κ.), εδώ αποκτά μια άνευ προηγουμένου ωριμότητα, κάνοντας το ανεστραμμένο φινιστρίνι για πρώτη φορά να προβάλλει ως φυσική επιλογή.



Εντυπωσιακά αρμονικός είναι ακόμη ο τρόπος με τον οποίο οι τρεις αρμοί ανάμεσα σε προφυλακτήρα, πίσω φτερά και τρίτη θύρα συγκλίνουν στο κέντρο των κυκλικών φωτιστικών σωμάτων. Άξια μνείας είναι και τα στοιχεία που πλαισιώνουν τα εμπρός και πίσω φώτα: η δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε διαφορετικά υλικά, υφές και χρώματα, συνιστά ένα ισχυρό στοιχείο εξατομίκευσης που επιδρά στο οπτικό αποτέλεσμα με τρόπο ανάλογο του μακιγιάζ. Εν είδει βλεφάρων, τα πλαίσια των φωτιστικών σωμάτων αποτελούν ένα ισχυρό στοιχείο της ιταλικής σχεδιαστικής παράδοσης, από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα των 147 και 156 μέχρι τις ανθρωπομορφικές βλεφαρίδες της ιστορικής Lamborghini Miura.

Ελαφρώς φαρδύτερη και χαμηλότερη από το Grande Punto στο οποίο βασίζεται, η MiTo έχει αναλογίες πιο κοντά σε εκείνες της 147. Παρότι διακρίνεται αρκετά δυναμική στις φωτογραφίες, το βίντεο προβάλλει μία εικόνα λιγότερο κολακευτική με τη σιλουέτα να φαίνεται ψηλόλιγνη και την επιφάνεια γύρω από τα εμπρόσθια φώτα πιο λιτή απ’ ότι θα ‘πρεπε. Δε μένει παρά να τη δούμε στην πραγματικότητα.


_________________________________
περισσότερα:

• Η αρμονία του τελικού αποτελέσματος φανερώνει την προσεκτική ωρίμανση της φόρμας μέσα από τις διαδοχικές διορθώσεις στα στάδια του σχεδιασμού. Πρώιμες φωτογραφίες της Alfa Mito (12/2006) μπορείτε να δείτε εδώ κι εδώ.


• Ο διαδικτυακός διαγωνισμός της Alfa Romeo για την επιλογή του ονόματος φαίνεται πως δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ο τίτλος "Furiosa" που διέρευσε τους τελευταίους μήνες στο ειδικό τύπο, έδωσε τη θέση του στο Mi.To. Προσχέδια του μοντέλου, καθώς και τα link του διαγωνισμού εδώ.

όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο...

.
Ήταν καλοκαίρι του 1984, όταν γυρίζοντας την Ευρώπη με τη μαμά και το μπαμπά βρεθήκαμε σε κάποιους φίλους στο Ντύσελντορφ. Ο Σεπτέμβρης πλησίαζε, ένα υπέροχο καλοκαίρι τελείωνε και το μόνο καταφύγιο απέναντι στην επερχόμενη έναρξη του σχολικού έτους, ήταν η σκέψη των σχετικών αγορών: πολύχρωμα μολύβια, τετράδια, σβύστρες, ξύστρες, κασετίνα και… σάκα!

Ο καταναλωτισμός ξεκινά από μικρή ηλικία. Απέναντι σε κάθε στέρηση, ανεπάρκεια και δυσαρέσκεια του σύγχρονου κόσμου, αναπτύσσεται πάντα ένα καταναλωτικό υποκατάστατο – κι αυτό είναι κάτι που, για το καλό μας, μαθαίνουμε από νωρίς.

Εκείνη τη χρονιά, τα ψώνια είχαν κάτι ακόμη πιο ξεχωριστό: την αγορά μιας ξένης χώρας και ταυτόχρονα την υπόσχεση της διαφορετικότητας απέναντι στους συμμαθητές. Δεν θυμάμαι τη βόλτα στα μαγαζιά. Ούτε τα πράγματα που μου έκλεισαν το μάτι από τις βιτρίνες. Θυμάμαι όμως πολύ καλά εκείνη την κασετίνα που μου χάρισε η οικογενειακή μας φίλη. Ήταν όμοια με τη σάκα της διπλανής μου στο θρανίο (προχωρημένη περίπτωση συγκατοίκησης θα σκέφτεστε), που εκτός από όμορφη κι έξυπνη (η… διπλανή), είχε πάντα και τα πιο πρωτότυπα πράγματα, αφού της τα έφερνε ο μπαμπάς απ’ τη Γερμανία…

Αυτά σκεφτόμουν όταν αντίκρυσα την Scout 1975 της φωτογραφίας... Δεν είναι εκείνη της παιδικής μας εποχής. Είναι όμως μια σύγχρονη εκδοχή των αναμνήσεών μας. Ο σχεδιασμός της νέας Scout θυμίζει την παλιά καλή σάκα της εταιρίας που κάπου στα 1975 είχε έρθει να αντικαταστήσει τη βαριά, μαύρη, δερμάτινη τσάντα (αυτή δεν την πρόλαβα). Χρωματιστή, ελαφριά, χαρούμενη, με το φωσφοράκι για να σε εντοπίζουν τα διερχόμενα αυτοκίνητα, η Scout είχε ένα ξεχωριστό design αναγνωρίσιμο από χιλιόμετρα.

Ο σύγχρονος αντικαταστάτης της, έρχεται να εκφράσει το (συν)αίσθημα μια ολόκληρης γενιάς, που στην όψη της θ’ αντικρίσει το σύμβολο των παλιών, παιδικών της χρόνων. Καινούρια, διαφορετική και ταυτόχρονα τόσο οικεία, η νέα Scout 1975 αποτελεί μια ελεύθερη εκδοχή της τσάντας που κάποτε κουβαλούσε τα βιβλία μας. Τώρα, κουβαλά αναμνήσεις…



Δεν ξέρω αν η εικόνα της θα πείσει τους σημερινούς πιτσιρικάδες. Για κάποιο λόγο φαντάζομαι πάντως, μια ολόκληρη γενιά των σημερινών τριαντάρηδων να πηγαίνει μ’ αυτή στο… γραφείο. Ή έστω, να διαλέγει για λογαριασμό των δικών της παιδιών.

_______________________________

■ Η Scout 1975 παράγεται σε περιορισμένα αντίτυπα.
■ Το σχεδιασμό επιμελήθηκε η Estragon GmbH
■ Kατασκευάστρια εταιρία είναι η Alfred Sternjakob GmbH & Co

Στο Πήλιο με Alfa GT

Παρασκευή απόγευμα. Σαν έτοιμος από καιρό, κατευθύνθηκα προς την αντιπροσωπεία της Alfa Romeo με το φθινοπωρινό ψιλόβροχο ανίκανο να με πτοήσει. Η θερμοκρασία είχε πάρει την κατιούσα και ο ουρανός ήταν αρκετά μουντός για να χαλάσει τα σχέδια ενός σαββατοκύριακου. ‘Όχι όμως αυτού του σαββατοκύριακου. Έφτασα στις καινούριες εγκαταστάσεις ακριβώς στις επτά. Ήταν εκεί και με περίμενε. Το ίδιο όμορφη όσο και στα όνειρά μου. Μια από τις σπάνιες φορές που η πραγματικότητα τολμούσε να ξεπεράσει τις προσδοκίες ενός μυαλού που ονειρεύεται. Ασημί μεταλλική, επάνω στις 18άρες ζάντες της έκδοσης Veloce, με δερμάτινο εσωτερικό παρακαλώ. Μαύρο δέρμα με κόκκινες ραφές στα εξαιρετικά μπάκετ καθίσματα, τις πόρτες και το τιμόνι. Κεντημένο logo στα προσκέφαλα. Λεβιές ταχυτήτων και ποδωστήρια από αλουμίνιο.

Και βέβαια, μια σιλουέτα ανυπέρβλητης δυναμικής κομψότητας με την υπογραφή “disegno BERTONE” στα πλαϊνά. Έχοντας αντικρίσει τη νέα Brera από την πένα του Giugiaro, κάποιος θα σκεφτόταν πως η GT ανήκει στην περασμένη γενιά ακολουθώντας τη σχεδιαστική φιλοσοφία της 147. Όχι από κοντά. Η υπόστασή της στον απτό κόσμο της πραγματικότητας δείχνει πως δεν υπάρχει σύγκριση. H GT είναι απλά διαφορετική. Το ασημί χρώμα τονίζει τη γλυπτική διαμόρφωση των επιφανειών, εντείνει την ισορροπημένη αντίθεση ανάμεσα στα κενά και τα πλήρη και κάνει τα ιδιαίτερης αισθητικής φωτιστικά σώματα στο πίσω μέρος να ξεχωρίζουν.

.

Πλησιάζω, αγγίζω τη χειρολαβή της πόρτας του οδηγού και παρατηρώ το τζάμι να υποχωρεί κατάτι αστραπιαία στο άνοιγμά της. Το παράθυρο δεν έχει πλαίσιο. Ξανασφραγίζει ανεβαίνοντας αυτόματα καθώς κλείνω την πόρτα δίπλα μου. Η μυρωδιά του δέρματος και τα μπάκετ καθίσματα που αγκαλιάζουν το σώμα με κάνουν να αισθάνομαι την ιδιαίτερη σχέση –σχεδόν ερωτική- που αναπτύσσεις μ’ αυτό το αυτοκίνητο. Γυρίζω το κλειδί κι ακολουθώ την τελετουργία της μύησης. Ρυθμίζω τις αποστάσεις, παρατηρώ τα χειριστήρια, ψηλαφίζω τα υλικά. Είναι στα αλήθεια δική μου για το σαββατοκύριακο.

Λίγη ώρα αργότερα, στην περιφερειακή, με τις αποσκευές στο πόρτ μπαγκάζ και τα αγαπημένα CD στο ντουλαπάκι αφήνω τη βροχερή Θεσσαλονίκη πίσω μου. Το ραντεβού με την Ο. είναι στη Λάρισα, στις 9:30. Η ζεστή αγκαλιά του καθίσματος, η χαμηλή και άνετη θέση οδήγησης, το σκουρόχρωμο εσωτερικό και τα μικρά παράθυρα με κάνουν να αισθάνομαι προστατευμένος μέσα σ’ ένα κουκούλι. Μπροστά μου, ο κόκκινος φωτισμός του ταμπλώ και το κάδρο του τοπίου να ξετυλίγεται σούρουπο. Γύρω μου, αγαπημένες μουσικές από το εξαιρετικό στερεοφωνικό της Bose με το ανεξάρτητο γούφερ και τα τουιτεράκια στις πόρτες. Με την politically correct ταχύτητα των 140 χιλιομέτρων, το ταξίδι είναι ανέλπιστα άνετο. Η κάθε στιγμή, τόσο πολύτιμη που δεν θέλω να τελειώσει ποτέ. Το απόλυτο βίωμα του παρόντος.

Λίγο έξω από τη Λάρισα, το τηλεφώνημα μεταθέτει τον τόπο συνάντησης στη… Ραψάνη. Το τρένο δεν έχει ανακοινώσει τη Λάρισα και η παρέα έχει χάσει τη στάση. Μικρό το κακό σκέφτομαι. Με αυτό το αυτοκίνητο, η επιστροφή των 30(+30) χιλιομέτρων μόνο απόλαυση μπορεί να είναι. «Ξέρεις, δύο κοπέλες έπαθαν το ίδιο με μένα και πηγαίνουν στο Βόλο. Μήπως μπορούμε να τις πάρουμε;». Άκου λέει. Και βέβαια. Το ασημί κουπέ σταματά απέναντι από τη σκοτεινή στάση φωτίζοντας τη νύχτα. «Ευκαιρία να δούμε αν θα χωρέσουμε τέσσερις σε ένα κουπέ» σκέφτομαι. Και ω του θαύματος. Τα 320 λίτρα του χώρου αποσκευών βολεύουν τις τσάντες των κοριτσιών και τα ίδια βολεύονται –άνετα όπως μου απαντάνε- στις πίσω θέσεις. Για δες σκέφτομαι. Ένα κουπέ όχι 2+2, αλλά τεσσάρων κανονικών θέσεων. Όσοι έχουν ασχοληθεί με το σχεδιασμό, γνωρίζουν πως η εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς χώρου για τους πίσω επιβάτες αντίκειται σοβαρά στη δυναμικότητα του προφίλ που προστάζει χαμήλωμα της οροφής και κεκλιμένα πλαϊνά παράθυρα. Φαίνεται πως ο Bertone έχει βρει τη χρυσή τομή εδώ πέρα. Την ίδια χρυσή τομή που έχουν πετύχει και οι μηχανικοί κάνοντας ένα αυτοκίνητο με εξαιρετικό στήσιμο στις στροφές και χαμηλοπρόφιλα ελαστικά να ταξιδεύει άνετα στην εθνική οδό.

Το ταξίδι γίνεται ακόμη πιο όμορφο με την παρουσία της Ο. αλλά και την ανέλπιστη παρέα των Ζ. και Μ. στο πίσω κάθισμα. Ευχάριστη συζήτηση, γνωριμία και μουσική Jazz. Εντυπωσιασμός και σχόλια για τα ακούσματα αλλά και για το αυτοκίνητο! Η Ζ. αναγνωρίζει τη GT, είναι από τα αγαπημένα της μου εξηγεί, και κάπως έτσι αρχίζω να αντιλαμβάνομαι πως ένα αντικείμενο μπορεί να στείλει την αυτοπεποίθησή σου στα ουράνια. Πρωτοετείς φοιτήτριες που ακούνε Jazz και ξέρουν από αυτοκίνητα δεν πρέπει να υπάρχουν πολλές.

Η άφιξη στο Βόλο, μας βρίσκει (την Ο. κι εμένα) με δυο καινούριες φίλες, ανταλλαγή κινητών και την υπόσχεση ενός καφέ την επομένη. Ο δρόμος συνεχίζεται προς τη Βυζίτσα, καθώς έχουμε αργήσει και στον ξενώνα η ξενοδόχος μας περιμένει. Το τελευταίο τηλεφώνημα μας βρίσκει στις Μηλιές, 2 χιλιόμετρα πιο κάτω. Ώσπου ν΄ανέβουμε, η Α. έχει βγει στο δρόμο να μας προϋπαντήσει. Δεν είναι εύκολο να βρεις το μονοπάτι του ξενώνα τη νύχτα…

Το πρωί μας βρίσκει σε ένα αρχοντικό του 19ου αιώνα. Άψογα αποκατεστημένο, με σεβασμό στην ιστορία και την παράδοση και μόλις δύο δωμάτια στον δεύτερο όροφο όπου μένουμε. Ο υπόλοιπος χώρος με τα δύο σαχνισιά ένας απέραντος οντάς με θέα τον Παγασητικό. Το πλούσιο πρωινό μας περιμένει στην αυλή, κάτω από το φύλλωμα, με τα ακτινίδια να κρέμονται από πάνω μας.

Γεμίζουμε με ενέργεια (τροφή και φωτοσύνθεση γαρ) και η μέρα ξεκινά. Μια βόλτα στα καλντερίμια της Βυζίτσας αποκαλύπτει γωνιά-γωνιά την ομορφιά του τόπου. Αρχοντικά, κατάφυτες αυλές και μονοπάτια, καλαίσθητα καφενεδάκια και μια πλατεία που της πρέπει: με μεγάλα πλατάνια, ψάθινες καρέκλες και καρώ τραπεζομάντηλα.

.

Ο ήχος του τηλεχειρισμού μας καλωσορίζει. Κάτω απ’ το δέντρο, με το φως της ημέρας, η GT δείχνει ακόμη πιο όμορφη. Ο διζωνικός αυτόματος κλιματισμός που μέχρι πρότινος θεωρούσα πολυτέλεια αποδεικνύεται χρήσιμος. Η Ο. βολεύεται στους 28 βαθμούς κι εγώ στους 21 και ξεκινάμε. Το Πήλιο μας περιμένει.

Αφήνουμε τις κοντινές Μηλιές για την επόμενη μέρα και κατευθυνόμαστε προς Λεχώνια, Βόλο και γραμμή προς Πορταριά. Η ανάβαση –γνωστή ειδική διαδρομή των ράλλυ- δεν με αφήνει ασυγκίνητο. Η Ο. δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή στα ξεσπάσματα αδρεναλίνης που η φύση μου επιβάλλει. Η GT ξεχύνεται στο φιδίσιο δρόμο με περισσή ταχύτητα, ξεδιπλώνοντας τις αρετές της: ακαριαίες επιταχύνσεις, συγκλονιστική επιβράδυνση και απόλυτο κράτημα στις στροφές. Τα ηλεκτρονικά συστήματα ευστάθειας, αντισπιναρίσματος και αντιμπλοκαρίσματος (VDC, ASR και ABS) παρεμβαίνουν διακριτικά και μόνο σε ακραίες περιστάσεις. Το γρήγορο τιμόνι (με τις μόλις 2,1 στροφές απ’ άκρη σ’ άκρη) κάνει την οδήγηση ξεκούραστη και επιτρέπει αστραπιαίες μικροδιορθώσεις με τις ελάχιστες δυνατές κινήσεις. Βέβαια η υδραυλική υποβοήθηση είναι κομματάκι έντονη, όμως κοντά στο όριο επιτρέπει την απαραίτητη ανατροφοδότηση του οδηγού. Το αυτοκίνητο δε γλυστράει, δε σπινάρει, παρά μόνο ξεχύνεται μπροστά με τη δύναμη του ανέμου. Το όριο δείχνει ακόμα πολύ μακριά…

Στάση στο πρώτο ξέφωτο για τη θέα κι έπειτα Μακρυνίτσα για καφέ. Η όμορφη πόλη του Βόλου ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μας μεσ’ την αγκάλη του Παγασητικού. Το πλούσιο φύλλωμα των δέντρων μας προστατεύει, ο αέρας μπολιάζει τα πνευμόνια και καθαρίζει το μυαλό. Η συζήτηση ανοίγει, φέρνει το μοίρασμα, τις διηγήσεις, τις εξομολογήσεις.

.

Αγαπημένος προορισμός η Μακρυνίτσα κι οι επισκέπτες πολλοί. Καλό αυτό. Α, να και κάποια να μας φωτογραφίσει μαζί. Και φύγαμε για Πορταριά. Μήπως να σταματήσουμε για προμήθειες; Τα γλυκά του κουταλιού φέρνουν το ένα τ’ άλλο καθώς οι αγαπημένοι που θέλουμε να θυμηθούμε ξεπηδούν ένας ένας στη σκέψη μας. Νεραντζάκι, πορτοκάλι, κυδώνι… εκείνα τα φυρίκια της Ο. ακόμη τα ζηλεύω. Έπρεπε να πάρω κι εγώ... Α, ναι. Κι ένα βαζάκι με μανιτάρια. Σαν τουρίστες κάνουμε. Ευκαιρία να γεμίσω κι εκείνα τα designάτα θερμός που αγόρασα πέρυσι κι ακόμη να τα χρησιμοποιήσω. Δροσερό και γάργαρο νερό για το δρόμο. Κι ευτυχώς είναι αρκετός ακόμη.

Η ορεινή διάβαση των Χανίων μας φέρνει από την άλλη πλευρά του βουνού, και το Αιγαίο πέλαγος ανοίγεται μπροστά μας. Κάπου εκεί, ανάμεσα στα δέντρα (Καστανιές απ’ ότι διαβάζω, αφού ως παιδιά της πόλης αγνοούμε και τα στοιχειώδη) και κάτω από το αυτοσχέδιο υπόστεγο, μια κυρία πουλάει ξακουστά μήλα του Πηλίου.

Ταξιδεύουμε για λίγο παρέα με ένα μικρό κίτρινο ζουζούνι (Seicento Sporting) που έχει βγει για γούστα και ανοίγει το δρόμο. Θέλουμε να προλάβουμε τη μέρα. Είναι ήδη απόγευμα. Ένα σύντομο πέρασμα από Ζαγορά, μια βόλτα στο ρέμα με τις σχιστόπλακες και την οργιάζουσα βλάστηση και κατευθυνόμαστε προς την παραλία του Αγ.Ιωάννη. Η πλαζ είναι έρημη. Στην παιδική χαρά μόνο ο απόηχος της ημέρας και στο γήπεδο του beach volley ούτε ψυχή. Είναι η ώρα που ο ήλιος πέφτει πίσω απ’ το βουνό, η θερμοκρασία τον ακολουθεί και η αίσθηση πως το καλοκαίρι έχει τελειώσει δεν μπορεί να μας αφήσει.

Όταν φτάνουμε στη Νταμούχαρη είναι ήδη σούρουπο. Κατεβαίνουμε το μονοπάτι, περνάμε το στενό σοκάκι κι αγναντεύουμε τη θάλασσα. Διαλέγουμε ταβερνάκι και βολευόμαστε. Η εκπομπή του δεύτερου προγράμματος που ακούγεται από τα μεγάφωνα είναι ιδανική επιλογή στην περισυλλογή μας. Η αποχώρησή μας συνοδεύεται και από το απαραίτητο παραλειπόμενο, καθώς ένας ντόπιος μας πληροφορεί πως στις 24, 25 και 26 του μηνός τα ίχνη μας θα ακολουθήσει και η Meryl Streep για τα γυρίσματα της ταινίας Mamma Mia. Εκτός απροόπτου λοιπόν το 2008 η Νταμούχαρη στους κινηματογράφους.

Είμαστε κουρασμένοι. Τα άνετα καθίσματα μας παίρνουν αγκαλιά, και με τη συνοδεία του Δεληβοριά μας οδηγούν πίσω στη βάση μας. Ώσπου η Ο. να πάρει το μπάνιο της, ξεχύνομαι στη διαδρομή Μηλιές-παραλία και πίσω αναζητώντας –μάταια- τα όρια αυτής της Alfa Romeo. Μια τελευταία έκρηξη αδρεναλίνης πριν τον χαλαρωτικό ύπνο.

Το επόμενο πρωί, ένα ακόμη πλουσιοπάροχο τραπέζι μας περιμένει. Ευχαριστούμε την Α. για την υπέροχη φιλοξενία, υποσχόμαστε στο επανειδείν και ξεκινάμε για Μυλοπόταμο. Η ώρα φαίνεται να μας κυνηγάει καθώς έχουμε καθυστερήσει. Να ένα καλό άλλοθι για γρήγορη οδήγηση. Ο Μυλοπόταμος είναι μαγευτικός. Θα μπορούσαμε και να βουτήξουμε αλλά προτιμούμε να καθίσουμε στα σκαλοπάτια απολαμβάνοντας τη θέα και ξεχνώντας το χρόνο. Η επαναφορά στην πραγματικότητα μας βάζει σε αντίστροφη μέτρηση. Τελευταίος σταθμός οι Μηλιές. Μια στάση για τυρόψωμο και χορτόπιτα στον ξακουστό φούρνο, μερικά ακόμη πακέτα στο πόρτ μπαγκάζ και μετά για φαγητό στον Παλιό Σταθμό. Μαγευτικό τοπίο μιας άλλης εποχής, χαλάσματα πνιγμένα στο πράσινο και καταπληκτική κουζίνα από το Στάθη. Άξιο τέλος μιας υπέροχης εκδρομής.

Ο Βόλος φέρνει τον αποχαιρετισμό στο σταθμό των λεωφορείων. Καθώς η Ο. παίρνει το δρόμο του γυρισμού προς τα νότια, η επιστροφή μου με την Alfa προς την άλλη κατεύθυνση φαντάζει μοναχική.

Το ταξίδι κυλά χωρίς απρόοπτα και η στιγμιαία ένδειξη των 200 χιλιομέτρων στο κοντέρ έρχεται μόνο ως συμπλήρωμα της εμπειρίας. Σταθερό και εξαιρετικά ευθύβολο το αυτοκίνητο, αλλά οι ταχύτητες στον ανοιχτό δρόμο ποτέ δε με μάγεψαν όσο η πρόκληση στις στροφές. Πίσω στη Θεσσαλονίκη για να προλάβω τις κοινωνικές υποχρεώσεις. Τι άδοξος τρόπος για να κλείσεις ένα τέτοιο τριήμερο σκέφτομαι… Ευτυχώς δυο-τρεις ώρες είναι αρκετές.

Περασμένα μεσάνυχτα κατευθύνομαι πια προς το σπίτι. «Δεν θα κλείσω αυτή τη σχέση μου με την Alfa παρά μόνο με τον τρόπο που τις αξίζει», σκέφτομαι. «Μια τελευταία διαδρομή, οι δυο μας». Η ανάβαση προς Πετροκέρασα είναι δρόμος γνώριμος. Το αυτοκίνητο είναι πλέον οικείο και οι ρυθμοί μπορούν να ανεβούν με ασφάλεια. Οι πλευρικές επιταχύνσεις που βιώνω είναι πρωτόγνωρες. Επιτέλους κοντά στο όριο. Ο δίλιτρος κινητήρας βρυχάται ανεβάζοντας αγόγγυστα στροφές στην ανηφορική διαδρομή. Ακόμη και η ηθελημένα βίαιη επιβράδυνση στην είσοδο της στροφής προκαλεί μια ανεπαίσθητη μόλις μετατόπιση της ουράς καθώς το VDC αναλαμβάνει να σε μαζέψει, ενώ η επιτάχυνση στην έξοδο δεν μπορεί να προκαλέσει κάτι περισσότερο από ελεγχόμενη υποστροφή.. Το εξαιρετικό στήσιμο του αυτοκινήτου και η γεωμετρία της ανάρτησης είναι από μόνα τους αρκετά για να εγγυηθούν την ασφάλειά σου. Τα ηλεκτρονικά συστήματα είναι μια επιπρόσθετη δικλείδα ασφαλείας και δεν ξέρω σε ποια απερίσκεπτη υπερβολή θα έπρεπε να καταφύγει κανείς για να αγγίξει τα όρια του κινδύνου. Αυτή είναι όμως μονάχα η μια όψη αυτής της Ιταλίδας καλλονής. Η άλλη όψη, είναι εκείνη ενός άνετου, πολυτελούς coupe με 4 πραγματικές θέσεις (ακόμη κι αν οι πίσω θέτουν περιορισμούς στο ανάστημα), ποιότητα κύλισης και ευχέρεια στο ταξίδι. Αν ο όρος GT εξακολουθεί να αναφέρεται σε αυτοκίνητα μεγάλου τουρισμού (Grande Turismo), τότε η Alfa Romeo GT δικαιώνει απόλυτα τον χαρακτηρισμό. Ταξιδεύει άνετα στο εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο και είναι πρόθυμη να σου προσφέρει οδηγική ευχαρίστηση όπου και όποτε τη ζητήσεις.

Το αχαλίνωτο πάθος της ανάβασης, διαδέχεται η νωχελική ευφορία της επιστροφής. Οδηγός και αυτοκίνητο, σαν ένα σώμα, χαλαρώνουν στο ρυθμό ενός ήρεμου νυχτερινού περιπάτου.

Κοιτάζω έξω από το παράθυρο του δωματίου την GT σταθμευμένη στην απέναντι αλάνα. Αύριο το πρωί θα είναι πίσω στη θέση της, αφήνοντας ένα πλατύ χαμόγελο στα χείλη μου και την ανεξίτηλη ανάμνηση μιας μαγευτικής εκδρομής στην καρδιά μου. Από τις ανταμοιβές της ζωής, στις οποίες, δεν μπορώ ν’ αρνηθώ την ευγνωμοσύνη μου.

_____________________________________

Ευχαριστώ πολύ τα στελέχη της ΕΜΙΚΟ ΑΕ για την παραχώρηση του αυτοκινήτου, καθώς και για τη σχέση αμοιβαίας εκτίμησης και σεβασμού.

Το αυτοκίνητο της δοκιμής ήταν η Alfa Romeo GT 2.0 JTS Distinctive Veloce με τον δίλιτρο κινητήρα άμεσου ψεκασμού απόδοσης 165 ίππων.

Στα 900 περίπου χιλιόμετρα που διανύσαμε (εκτός αστικού κύκλου), η μέση κατανάλωση κυμάνθηκε στα 11,4 λίτρα/100χλμ., συμπεριλαμβανομένων των χιλιομέτρων γρήγορης οδήγησης.

Δαμάζοντας τα βήματα

[summer collection 2007]

Το απόλυτο φετίχ του φετινού καλοκαιριού. Εμπνευσμένα από το γοβάκι της Daisy Duck, τα νέα High Tide Heels σας επιτρέπουν να κολυμπήσετε ξεκούραστα και να... οργώσετε με χάρη και ταχπινιά τα κοσμοπολίτικα beach bar, αφήνοντας τους αρσενικούς θαμώνες άφωνους μπροστά στον ανεπιτήδευτο παφλασμό των βημάτων σας.

Χάρη στον προσεγμένο σχεδιασμό και τον διττό τους χαρακτήρα, τα ψηλοτάκουνα βατραχοπέδιλα μπορούν να φορεθούν όλες τις ώρες και σε κάθε τεραίν. Η κατασκευή από λάστιχο δεν τραυματίζει το ξύλινο deck του WallyPower σας, το κομψό άνοιγμα στα δάχτυλα αναδεικνύει το πεντικιούρ και η χρωματική παλέτα επιτρέπει κάθε δυνατό συνδυασμό με την πλούσια γκαρνταρόμπα των μπανιερών σας. Το βυθιζόμενο τακούνι γυμνάζει τη γάμπα και κάνει το προσφιλές άθλημα της ρακέτας θεαματικότερο.

Κι αν το καλοκαίρι φεύγει... δεν πειράζει. Τα High Tide Heels δεν είναι μόδα εφήμερη. Αντιθέτως, στρατευμένα στις απρόβλεπτες συνθήκες του νέου περιβαλλοντικού χάρτη, μπορούν και θα κάνουν θραύση στο κλεινόν άστυ με τις πρώτες φθινοπωρινές βροχοπτώσεις. Φέτος, η τηλεοπτική εικόνα της διάσωσής σας από ελικόπτερα της ΕΜΑΚ θα έχει στυλ, αξιοπρέπεια και... θηλυκότητα.

Αρκεί να περπατάτε με την... όπισθεν!

η ιστορία:

Όποιος νομίζει πως η μόδα δεν αυτοσαρκάζεται, πέφτει έξω. Η φωτογραφία των High Tide Heels έκανε την εμφάνισή της στο ίντερνετ, τυλιγμένη σε πέπλο μυστηρίου: κανένα στοιχείο για την καταγωγή της, καμία άλλη διαθέσιμη φωτογραφία, άγνωστο λογότυπο, μη κατοχυρωμένη ονομασία. Μια εξονυχιστική έρευνα, επέδειξε ότι η αρχική ιδέα ανήκει στην σχεδιάστρια μόδας Lisa Carney και πρωτοεμφανίστηκε στο Australian Fashion Week του 2002.

Ο πρωτοπόρος Iωάννης Παύλος Gaultier ακολούθησε μόλις πέντε χρόνια μετά (Spring 2007 Ready-To-Wear) με μια ανάλογη εκδοχή, ενώ το παράδειγμα των High Tide Heels αποδίδεται σε άγνωστο καλλιτέχνη, αφού πιθανολογείται ότι ανήκει σε βιτρίνα βελγικής γκαλερί. Αποτέλεσμα;

Το απόλυτο σχόλιο στους μηχανισμούς της μόδας, της προώθησης και του καταναλωτικού καταναγκασμού. Η επιτομή της (ηθελημένης) δυσλειτουργίας σε ένα πολυχρηστικό αντικείμενο.

________________________

περισσότερα σχόλια, εξόχως χιουμοριστικά, από το Style Dash, τη Fashion Police και βέβαια τον Manolo που πρωτοστάτησε στην επίλυση του μυστηρίου, θέτοντας το ερώτημα, μελετώντας την ιστορία και αποκαλύπτοντας την αλήθεια.
.

Α, ναι! Και για το συμμετοχικότερο της υπόθεσης,

ψηφίστε τον τίτλο που προτιμάτε:

[1] Δαμάζοντας τα βήματα

[2] Ο παφλασμός των βημάτων

[3] Το μετέωρο βήμα της γοργόνας

χρώματα

.

Έχετε προσέξει πώς οι γυναίκες προσδιορίζουν ένα αντικείμενο μέσω του χρώματος;

- Τί αυτοκίνητο έχεις;

- Δεν ξέρω. Ένα κόκκινο είναι.

.

Ίσως γιατί: "το χρώμα, λόγω της τριπλής του υπόστασης (χροιάς, τόνου και χρωματικότητας), έχει τρεις φορές ισχυρότερη συμβολική ικανότητα απ’ ότι οι δύο άλλες οπτικές ιδιότητες της ύλης: η μορφή και η υφή" [Τόσκα Θεανώ-Φάννυ, “Αρχιτεκτονικό Χρώμα: θεωρία και σχεδιασμός”, Εκδόσεις Αδελφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1989].

.

.

Έτσι, για τους σχεδιαστές, το χρώμα μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας μιας συμβολικής πληροφορίας καθοριστικής για τη φύση του αντικειμένου: θα έχετε προσέξει πως όλα τα μπουκάλια εφυαλωμένου νερού είναι μπλε ή έχουν μπλε ετικέτα - το συγκεκριμένο χρώμα αποπνέει μια αίσθηση καθαρότητας και δροσιάς. Ανάλογα με τη χρήση του, το χρώμα μπορεί να εξυπηρετήσει την αρχιτεκτονική των αντικειμένων, να τη σεβαστεί, να την πλουτίσει, να την μασκάρει, να υποκρύψει ή τέλος να αναδείξει τη φυσική πραγματικότητα μιας κατασκευής.

Για τη βιομηχανία, το χρώμα είναι ένας εύκολος, γρήγορος και οικονομικός τρόπος εξατομίκευσης των προϊόντων. Το Lancia Y δεύτερης γενιάς ήταν διαθέσιμο σε 500 και πλέον χρωματισμούς, για να είστε βέβαιοι ότι κανένας άλλος δεν έχει όμοιο με το δικό σας. Πολύ πριν απ' αυτό, ο Henry Ford συνήθιζε να λέει: "μπορείτε να παραγγείλετε το Model T σε οποιοδήποτε χρώμα αρκεί να είναι μαύρο". (κι αλήθεια, γνωρίζετε το γιατί;)

Η επίδραση των χρωμάτων στην ανθρώπινη ψυχολογία είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο που έχει απασχολήσει ψυχολόγους, εικαστικούς, αρχιτέκτονες, ακόμη και φιλοσόφους. Σύμφωνα με τον Goethe: «τα χρώματα επικοινωνούν με την ψυχή αναταράσσοντάς την αισθησιακά, ξυπνώντας συγκινήσεις, γεννώντας ιδέες που άλλοτε μας ξεκουράζουν και άλλοτε μας διεγείρουν, προκαλώντας είτε τη θλίψη είτε τη χαρά».

.

.

Τί είναι για σας το χρώμα;

_____________________________________

.

εικόνες:

.

1. Fiat 500. Αν επιμένετε να αναζητάτε πληροφορίες για το νέο πεντακοσαράκι, τότε εκτός από το κείμενό μας 50 χρόνια 500, μπορείτε να διαβάσετε μια εκτενή σχεδιαστική ανάλυση ή να εντυπωσιαστείτε από την τελετή που οι Ιταλοί ετοίμασαν τη βραδιά της παρουσίασής του (αν κι εδώ, μάλλον θα χρειαστείτε μια εγγραφή μέλους).

.

2. Φλυτζάνια πορσελάνης TOUCH! της εταιρίας KAHLA, σχεδιασμένα από τις Barbara Schmidt και Regina Hadersbeck

.

3. Πολυθρόνες Cloud σχεδιασμένες από τον Carlo Bartoli.

.

4. Πινέλα βαφής Shur-Line. Εργονομικά σχεδιασμένα για καλύτερο κράτημα, από την Metaphase Design Group

Στη σφαίρα του εφικτού

Με αφορμή τη συζήτηση περί μουσειολογίας που έχει ξεσπάσει εδώ κι εδώ, εισβάλλουμε στα λημέρια των μουσειολόγων προτείνοντας ένα αντικείμενο για εκθεσιακούς χώρους.

Εμπνευσμένη ως ένας μοναχικός χώρος αισθήσεων, η Comfort Sphere προορίζεται για χρήση σε εκθεσιακούς και μουσειακούς χώρους. Η αίσθηση μιας φιλόξενης κάψουλας, πρόθυμης να σε περιβάλλει σε έναν απρόσβλητο κόσμο, σε προσκαλεί να αφεθείς σε μια εμπειρία πληροφόρησης και ψυχαγωγίας. Ο κουρασμένος επισκέπτης της έκθεσης, θα καθήσει ευχαρίστως στην αγκαλιά της αναζητώντας -αν όχι την πληροφόρηση- τουλάχιστον την ανάπαυση. Περιστρέφοντας εαυτόν και κάθισμα προς την πλευρά της καμπύλης οθόνης θα απομονωθεί διακριτικά από τη σαδιστική παρέα που τον έσυρε μέχρι την έκθεση, περιμένοντας το θέαμα που θα τον ανταμείψει για την υπομονή του. Μία σειρά από εφαρμογές πολυμέσων θα τον εμπλέξουν ενεργά στην αναζήτηση της γνώσης, την ίδια στιγμή που το ηχητικό σύστημα της Dynaudio θα τον μεταφέρει σε μια άνευ προηγουμένου ηχητική εμπειρία.



Τέρμα λοιπόν στην αβάσταχτη ορθοστασία μπροστά στις ατέλειωτες λεζάντες των εκθεμάτων. Αντί του ψυχρού και συχνά μακροσκελούς κειμένου, εδώ, η πολυπόθητη πληροφορία λαμβάνεται επιλεκτικά μέσα από μια οπτικοακουστική εμπειρία που σε καθιστά διαμορφωτή και συμμέτοχο της δράσης. Εικόνες, ταινίες, βίντεο και ηχητικά ντοκουμέντα αναλαμβάνουν να σε ταξιδέψουν στο χώρο των εκθεσιακών αντικειμένων, επανατοποθετώντας τα πίσω στο ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο. Τα αντικείμενα εκδύονται τη νεκρή φύση που ο χώρος της έκθεσης τους επιβάλλει και επιστρέφουν στην εποχή, τον τόπο και τις συνθήκες που τα δημιούργησαν.

Η διάρκεια του ταξιδιού καθορίζεται από τις ανάγκες και τις επιθυμίες σας – ή έστω από την υπομονή εκείνων που περιμένουν τη σειρά τους.

Ο σχεδιασμός της σφαίρας στηρίζεται στα βασικά σχήματα του κύκλου και της ευθείας. Αν στοιχηματίζετε πως το αποτέλεσμα θυμίζει κάτι, προσπαθήστε να το φανταστείτε να περιστρέφεται ανάμεσα σε δυο παρενθέσεις… Ή αναζητείστε το αρχέτυπό του σε ένα βιβλίο ιστορίας του βιομηχανικού σχεδιασμού. Θα το δείτε να ζωντανεύει 40 χρόνια πριν, στην εικόνα της Ball Chair του Eero Aarnio, τo 1963.



Οι διαφορές που προβάλλουν δίπλα στις προφανείς ομοιότητες, περιλαμβάνουν μία σειρά από στιβαρές αναλογίες που επιτάσσει η ανάγκη ασφάλειας των καιρών. Η βάση είναι πλέον κυλινδρική και συμπαγής, ενώ το πάχος του σφαιρικού τοιχώματος μεταδίδει το πολυπόθητο μήνυμα προστασίας και αντοχής.

Αφήστε τη νεκρική σιγή των εκθεμάτων και μεταφερθείτε στο ανέφικτο που τώρα προβάλλει στη σφαίρα του εφικτού.

_____________________________


Comfort Sphere:

• Εταιρία κατασκευής: Volkswagen AG, Wolfsburg [home]


• Σχεδιασμός: Volke Kommunikations-Design GmbH, Wolfsburg [home]
• Βραβείο: red dot design award
  

Ball Chair:

• Διαβάστε περισσότερα για τον Eero Aarnio, εδώ κι εδώ.


• Ο Eero Arnio διηγείται την ιστορία της Ball Chair εδώ.


• Δημιουργίες του Eero Aarnio σε φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης εδώ.

μεταφορά ή μετωνυμία;

Είναι γεγονός ότι συχνά, ώσπου να προχωρήσουμε στη βαθύτερη αντίληψη και κατανόηση των αντικειμένων, τα βιώνουμε και τα ταξινομούμε με όρους μεταφορικούς. Στην εποχή της μεταβατικής πορείας προς την κοινωνία της πληροφορίας λ.χ., μια συσκευή ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μπορεί να επιτύχει μεγαλύτερη φιλικότητα προς το χρήστη, μιμούμενη τη μορφή πένας και μελανοδοχείου. Χωρίς να προϋποθέτει οποιαδήποτε γνώση υπολογιστών από το χρήστη, μια ηλεκτρονική πένα λειτουργεί με το συμβατικό τρόπο γραφής, μετατρέποντας αυτομάτως το χειρόγραφο σε ηλεκτρονικό αρχείο κειμένου και αποστέλλοντάς το στον παραλήπτη μέσω ενός δικτυωμένου (on-line) «μελανοδοχείου».



Η χρήση της μεταφοράς εδώ, όπως και στις περισσότερες περιπτώσεις, έγκειται στην ανάκληση μιας γνώριμης εικόνας από το παρελθόν. Η ιδιοτυπία όμως, του παραδείγματος μιας... σβύστρας που μιμείται τη μορφή του πλήκτρου DELETE στον υπολογιστή, συνιστά ένα ενδιαφέρον όσο και χιουμοριστικό παιχνίδι αναχρονισμού. Ο συμβολισμός του παλιού (γόμα/σβύστρα) με κάτι νέο (πλήκτρο DELETE) προαναγγέλει την έλευση μιας γενιάς technofreaks που αναζητά να γνωρίσει την πραγματικότητα μέσα από όρους εικονικούς.

για την Αμαλία...

περισσότερα για την Αμαλία: εδώ κι εδώ

50 χρόνια 500

[συσκευασμένες ήδη αναμνήσεις]





«Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εποχή μας... προτιμά την εικόνα απ’ το πράγμα, το αντίγραφο απ’ το πρωτότυπο, την αναπαράσταση απ’ την πραγματικότητα, το φαίνεσθαι από το είναι... Το ιερό για την εποχή μας είναι η πλάνη, το δε ανίερο είναι η αλήθεια»

Φόιερμπαχ, Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση του έργου του «Η ουσία του Χριστιανισμού»

4 ιουλίου 1957

Η μεταπολεμική Ιταλία μετρά τις πληγές της. Οι πόλεις ορθώνονται μέσα από τα ερείπια, πιο ψηλές, πιο μοντέρνες, πιο λειτουργικές και πιο απάνθρωπες από ποτέ. Το κέντρο της Ρώμης παρουσιάζει τα πρώτα συμπτώματα κυκλοφοριακής συμφόρησης, ο κόσμος πολεμά να ανακάμψει και ο κινηματογραφικός νεορεαλισμός αποτυπώνει τη ζωή -ακόμα κι έτσι- ως γλυκειά (Dolce Vita).

Πολλά λεφτά για αυτοκίνητο δεν υπάρχουν. Οι περισσότεροι κυκλοφορούν εδώ και μία δεκαετία με βέσπα, και μόνο ο Marcello Mastroyanni με τον Federico Fellini συζητούν πίσω από τις κάμερες για την νέα Mercedes 300 SL Gullwing του πρώτου.

Και κάπου εκεί, στο ιστορικό κτίριο της Fabbrica Italiana di Automobili Torino (Fiat), ο ιδιοφυιής Dante Giacosa αναζητά έναν άξιο αντικαταστάτη για το μικρό και προσιτό προπολεμικό αυτοκίνητο με το προσωνύμιο Topolino (ποντικάκι).

Πάνε μέρες τώρα που η μηχανή του εσπρέσσο δουλεύει υπερωρίες, πιστή στο πλευρό του Dante, αλλά χαλάλι. Τα σχέδια που βρίσκονται στο γραφείο του αυτό το πρωί, κρύβουν μια μεγάλη μελλοντική ιστορία, την οποία ο δημιουργός ίσως και να ονειρεύεται κοιμώμενος πάνω τους. Λέγεται 500, αφού έχει μόλις 479 κ.ε. Βέβαια, με μήκος 3 μέτρα και βάρος λιγότερο από μισό τόνο, οι 18 ίπποι είναι αρκετοί για να βάλουν την Ιταλία σε τροχούς. Το εσωτερικό είναι σπαρτιάτικο, χωράει όμως 4 άτομα (αρτιμελή παρακαλώ) και διαθέτει και ηλιοροφή για τον ήλιο της Μεσογείου. Είναι μικρό, φθηνό, πρακτικό και πάνω απ' όλα διαθέτει μια φατσούλα έτοιμη να κλέψει καρδιές...



4 Ιουλίου 2007

το ίδιο αχνιστό χαρμάνι ευωδιάζει από το στόμιο της Bialetti στα γραφεία της εταιρίας. Ευτυχής ιδιοκτήτης αυτή τη φορά (της καφετιέρας, όχι της εταιρίας) ο αμερικάνος Frank Stephenson, διευθυντής σχεδιασμού που μετά από ένα γύρο σε κάμποσες χώρες και βιομηχανίες, έχει δέσει λιμάνι στη Fiat, που έχει και τον καλύτερο καφέ. Με τέτοια γεύση, πώς να μην κατεβάσεις έξυπνες ιδέες, σκέφτεται χαϊδεύοντας το θεληματικό του πηγούνι.

Παρά τη λειτουργία με το ίδιο καύσιμο (εσπρέσσο), το μυαλό του στροφάρει διαφορετικά από εκείνο του Dante. Δεν είναι εποχή ιδεαλισμού, και ο Frank ως γνήσιο τέκνο της πατρίδας του έχει σπουδάσει το μάρκετινγκ παραπάνω κι απ' το σχεδιασμό. Έχει ήδη στο ενεργητικό του την αναβίωση του θρυλικού Mini (2001), και γνωρίζει τα οφέλη από την εκμετάλλευση της ιστορικής κληρονομιάς μιας εταιρίας. "Δε μένει παρά να πείσω τη διοίκηση της Fiat να κάνει το ίδιο με το 500αράκι", σκέφτεται. Βέβαια, με τους σύγχρονους κανονισμούς παθητικής ασφαλείας 3 μέτρα δεν είναι αρκετά. Με 3,55 όμως, θα είμαστε εντάξει. Με τα ηλεκτρικά παράθυρα, τους αερόσακους, το ABS, τα συστήματα κλιματισμού και τις λοιπές εφευρέσεις των τελευταίων 50 χρόνων, το βάρος επιβαρύνεται κατά τι (μόλις στο... διπλάσιο), αλλά πάλι, με 5 φορές περισσότερους ίππους (100 από 1400 κ.ε.), όχι μόνο τη βγάζουμε, αλλά το παίζουμε και σέξι! Νά 'μαστε λοιπόν. Κρατάμε τη θρυλική εικόνα, προσθέτουμε ένα δερμάτινο τιμονάκι... μην ξεχάσω και την ηλιοροφή, αθερμική κι από γυαλί ασφαλείας. Τώρα τί κι αν τα παραπάνω ανεβάζουν το κόστος; Ποιός baby boomer δεν θα πληρώσει ένα 15-20% επιπλέον για να προσδιοριστεί μέσα από τον νεανικό του έρωτα;

Για τους υπόλοιπους άλλωστε, που περιορίζουν το ζητούμενο στην λειτουργική υπόσταση ενός αυτοκινήτου, υπάρχει πάντα και το... Panda.





η ιστορία:

1936 - Η Fiat παρουσιάζει ένα μικρό, διθέσιο αυτοκίνητο με κινητήρα μόλις 500 κ.ε. Χάρη στο ξεχωριστό, αεροδυναμικό του σχήμα , το 500αράκι σημειώνει μεγάλη επιτυχία μένοντας στην ιστορία με το προσωνύμιο Topolino (Mickey Mouse).

1957 - Σχεδιασμένο και πάλι από τον Dante Giacosa, το νέο 500αράκι, κατακλύζει τους δρόμους, ως κατεξοχήν σύμβολο της μεταπολεμικής Ιταλίας. Χάρη στις μικρές του διαστάσεις (2,97 x 1,32 x 1,32) χωράει σχεδόν παντού, ενώ η φιλική του φυσιογνωμία το κάνει αγαπητό σε 4 εκατομμύρια αυτοκινητιστές!

1992 - Το σχεδιαστικό κέντρο της Fiat σε συνεργασία με τον Giorgetto Giugiaro, παρουσιάζει το Cinquecento. Σύγχρονο, τετραγωνισμένο, με άριστη εκμετάλλευση εσωτερικών χώρων και παιχνιδιάρικη οδική συμπεριφορά, το Cinquecento λανσάρεται με το σλόγκαν "ο έρωτας της πόλης". Το 1997, η έκδοση Sporting φιγουράρει στο εξώφυλλο του βρετανικού περιοδικού Car (εν μέσω Ferrari και Lamborghini!) ως ένα από τα 10 καλύτερα σπορ αυτοκίνητα!

Ρετροφουτουρισμός

Ο όρος υιοθετείται για να περιγράψει την τάση σχεδιαστικής αναβίωσης μορφών του παρελθόντος που ξεκινά με το ελάχιστα γνωστό Nissan Figaro και απογειώνεται με το νέο Beetle. To φαινόμενο επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες. Ψηφίστε στα comments τη δική σας:

1. Πρόκειται για μία αντίδραση απέναντι στην ομοιογένεια των αυτοκινήτων που διαμόρφωσε η πραγματιστική περίοδος μετά την ενεργειακή κρίση του 1973, με στόχο την ανάκτηση του συναισθηματικού και συμβολικού περιεχομένου των αυτοκινήτων.
2. Η νοσταλγία για το παρελθόν είναι μια ψυχολογική άμυνα απέναντι στο άγχος για το παρόν και το μέλλον. Παρατηρείται πιο έντονα σε περιόδους της ιστορίας ή στάδια της ζωής που χαρακτηρίζονται από απότομες αλλαγές και απώλεια ή κατακερματισμό της συλλογικής και προσωπικής μας ταυτότητας.
3. Η υιοθέτηση ενός αντικειμένου που προσομοιάζει με παλιό, είναι ένας τρόπος προσδιορισμού της κοινωνικής και γενεαλογικής μας ταυτότητας. (παιδιά των λουλουδιών; Ήμουν κι εγώ εκεί.)
4. Στέρηση έμπνευσης. Μπροστά στον τρόμο του λευκού χαρτιού, οι σχεδιαστές προσπαθούν να αντλήσουν ιδέες από το παρελθόν.
5. Προσπάθεια υιοθέτησης του χρόνου (ως τέταρτης διάστασης) ανάμεσα στις παραμέτρους του σχεδιασμού. Είναι γεγονός ότι ο χρόνος, σπάνια προσμετράται ως μεταβλητή στις φονξιοναλιστικές θεωρίες του σχεδιασμού. Οι σχεδιαστές δημιουργούν στις 3 διαστάσεις, αφήνοντας το χρόνο και τη συμβίωση αντικειμένου και χρήστη να επενδύσουν το αντικείμενο με αναμνήσεις και νέες σημασίες. Η προσπάθεια ενσωμάτωσης του νοσταλγικού παράγοντα στο σχεδιασμό συνιστά μία εκ των προτέρων συσκευασία έτοιμων (μήπως και επίπλαστων;) αναμνήσεων.
6. Ό,τι άλλο. (Περι)γράψτε τη δική σας εκδοχή.

Η επιστημονική ανάλυση του ρετροφουτουρισμού θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ περισσότερο. Θυμηθείτε όμως την ελληνική ταινία με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στο ρόλο του Καθηγητή... Ποιά προσπάθεια εμπεριστατωμένης επιχειρηματολογίας μπορεί να αντισταθεί στον ανθρώπινο Έρωτα;

_________________________________

αν αντέχετε ακόμη, διαβάστε:

• το εξαιρετικό κείμενο της urbicide 408 λέξεις για το 500.
• για τον Dante Giacosa
• για τον ρετροφουτουρισμό
• την ιστοσελίδα 500 wants you μέσω της οποίας η Fiat έλαβε υπόψη τις προτάσεις του κοινού

Spirit of Ecstasy

[σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, πού με βάζεις; Στο καπώ μου ψηλά να διατάζεις.]



Με αφορμή το post της almaro «Ο γερό Μπιλ ή η ιστορία ενός βρετανικού τοτέμ» και το αρχικό ερέθισμα από το «Quiz IV» του museologist, επιχειρούμε μια βουτιά στην ιστορία του γνωστότερου συμβόλου στην αυτοκινητιστική ιστορία, της «ιπτάμενης κυρίας» που κοσμεί το ψυγείο των Rolls Royce. Μια ιστορία άσβεστου πάθους, ανεκπλήρωτου έρωτα και κοινωνικών διακρίσεων, που θα έκανε ακόμη και τις τηλεοπτικές περσόνες της μεσημεριανής ζώνης να ριγήσουν.

Ήταν το 1910 όταν ο Λόρδος Montagu του Beaulieu (ο John Walter Edward-Scott-Montagu με τ’ όνομα), άνθρωπος με βαθιά συναίσθηση κοινωνικής ευθύνης και σεβασμό προς τα εργασιακά δικαιώματα, ξενυχτούσε αναζητώντας τρόπους να αποκαταστήσει τη χαμένη τιμή της πιστής του γραμματέως Eleanor Velasco Thornton. Η σκληρή πραγματικότητα της κοινωνικής του θέσης δεν του επέτρεπε να την νυμφευθεί, αφού στους κύκλους των ευγενών, οι κρυφές περιπέτειες ενίσχυαν την έξωθεν εικόνα ενός Λόρδου, μόνο εφόσον παρέμεναν… κρυφές. Κάπου εκεί, εν μέσω αναποδογυρισμένων βικτωριανών επίπλων και ατάκτως ερριμμένων ενδυμάτων – εν πολλοίς υπεύθυνων και για τις κοινωνικές διακρίσεις, ο John, με την Eleonor αγκαλιά και την πορσελάνη με το τέιον στο χέρι, βρήκε τη λύση! Μπορεί η Eleonor να μην είχε θέση δίπλα του στο ναό του Canterbury, είχε όμως θέση πάνω στο δεύτερο θηλυκό της προτίμησής του, την αγαπημένη του Rolls Royce. Παρήγγειλε λοιπόν στο γλύπτη Charles Robinson Sykes, ένα μικρό ομοίωμα της κρυφής του ερωμένης για το καπώ της νέας του λιμουζίνας (σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, πού με βάζεις; Στο καπώ μου ψηλά να διατάζεις).

Μαγεμένη από τη σαγήνη της Eleonor, η εταιρία σκέφθηκε να υιοθετήσει την ιδέα του αγαλματιδίου, προκειμένου να αποφύγει τις αυτοσχέδιες μασκώτ αμφιβόλου αισθητικής που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται στα αυτοκίνητά της με τις ύστερες διακοσμητικές επεμβάσεις της αριστοκρατίας. Ο Sykes είδε τις δουλειές του ν' ανοίγουν όταν η RR του ανέθεσε το έργο, όμως απογοητευμένος από το χαμηλό οικονομικό αντίτιμο, ίσως και λόγω του έρωτα που είχε αρχίσει να αναπτύσσει για το μοντέλο του, κατέφυγε σε μια ήπια αναπροσαρμογή του αρχικού σχεδίου γλυτώνοντας πολύτιμο χρόνο. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων με το Λόρδο Montagu (που σημειωτέον ήταν και λίγο νευρικός), η Rolls Royce μετονόμασε το Whisperer σε Spirit of Ecstasy κι έτσι όλοι ήταν ευχαριστημένοι (εκτός ίσως από τους Αμερικάνους που προτίμησαν να το ονομάσουν Flying Lady).



Πιστεύοντας (για κάποιον ανεξήγητο λόγο) στη δική της αισθητική, η Rolls Royce κατασκεύασε και ένα άξιο βάθρο κατ' εικόνα και ομοίωση του… Παρθενώνα, με την Eleonor στην κορυφή του αετώματος. Πιστή στα αρχαιοελληνικά ιδεώδη του μέτρου, εξωράισε τρίγλυφα, μετόπες και ζωφόρους, τα οποία πλέον εκτίθενται κάπου 200 μίλια νοτιότερα από το εργοστάσιο κατασκευής, στο Βρετανικό Μουσείο.

Από το 1911 και μετά, κάθε Rolls Royce φέρει την απαστράπτουσα σιλουέτα της Eleonor με τις ανεμίζουσες πτυχώσεις του φορέματός της να ανοίγουν το δρόμο προς την κοινωνική ανέλιξη. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις επαφής με κάποιο εμπόδιο, οπότε και η «ιπτάμενη κυρία» εξαφανίζεται αυτόματα μέσα στο ψυγείο για λόγους ασφαλείας αν όχι από σεμνοτυφία, το σύμβολο της τετράτροχης επιτομής της πολυτέλειας βρίσκεται πάντα εκεί για να θυμίζει στον ευτυχή ιδιοκτήτη την ακάματη βοηθό της δικής του καθημερινότητας και να υπεν-θυμίζει τις άκαμπτες κοινωνικές δομές που μπορούν να στείλουν μια σύντροφο από το πίσω κάθισμα στο καπώ.





Εναλλακτική εκδοχή του Spirit of Ecstasy, εμπνευσμένη από μαρξιστική ερμηνεία της πάλης των τάξεων. Πριν αναφωνήσετε "that's the spirit", διευκρινίζουμε ότι η εκδοχή δεν φέρει την έγκριση της εταιρίας.

Αλήθειες και μύθοι για τις Rolls Royce:

• Ποτέ δεν θα βρείτε αποτσίγαρα στο σταχτοδοχείο μιας Rolls Royce. Αδειάζει αυτομάτως. (ούτως ή άλλως θα το έκανε ο σωφέρ)
  
• Η ψυκτική ικανότητα του συστήματος κλιματισμού μιας Rolls Royce Silver Spirit ισοδυναμεί με 30 οικιακά ψυγεία. (για όσους αναρωτιούνται για τα αίτια των κλιματικών αλλαγών)
  
• Αναρτημένες πινακίδες στο χώρο του εργοστασίου προειδοποιούν: «Προσοχή! Αθόρυβα αυτοκίνητα». (έξω από αυτό;)
  
• Σύμφωνα με μια παλιά διαφημιστική καμπάνια του David Ogilvy: «Ο δυνατότερος ήχος σε μια Rolls Royce που κινείται με 100 χλμ/ώρα, είναι το τικ-τακ του ωρολογιού» (ο μόνος λόγος που η εταιρία εμμένει στα ωρολόγια συμβατικής τεχνολογίας είναι από σεβασμό στην παράδοση)
  
• Αν τοποθετήσετε έναν νεαρό αφρικανό ελέφαντα στο πίσω κάθισμα μιας Rolls Royce, το αυτοκίνητο θα «καθήσει» μόνον 3 εκατοστά. (η εταιρία δεν συνιστά αυτό το πείραμα)
  
• Ο Αριστοτέλης Ωνάσης και ο Σταύρος Νιάρχος, μετά από γεύμα στη Νέα Υόρκη, περνούν έξω από μια αντιπροσωπεία της Rolls Royce και αποφασίζουν να αγοράσουν από μια Corniche. Καθώς ο Νιάρχος παραλαμβάνει το λογαριασμό, ο Ωνάσης του φωνάζει: «όχι, όχι Σταύρο. Αυτές δικές μου. Εσύ πλήρωσες το φαγητό». (η επιτομή του large Έλληνα)

ακόμη περισσότερα:

• για το επίσημο site της Rolls Royce
• για φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης
• για την ιστορία του Spirit of Ecstasy (με την κατάλληλη μουσική υπόκρουση)
• για μύθους και αλήθειες γύρω από τις Rolls Royce

Jean Baudrillard

“Today every desire, plan, need, every passion and relation is abstracted (or materialized) as sign and as object to be purchased and consumed” - The System of Objects, 1968


Κατά τον Jean Baudrillard, τόσο η μαρξιστική όσο και η κλασική οικονομική θεωρία του Adam Smith επιχείρησαν να ερμηνεύσουν τις δομές της καταναλωτικής κοινωνίας, μέσα από το εσφαλμένο και περιοριστικό πρίσμα της αξίας χρήσης των αντικειμένων. Σύμφωνα όμως με τον ίδιο: "ενώ όλοι είναι ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως αξία χρήσης, δεν είναι διόλου ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως σημεία και διαφορές, που είναι βαθύτατα ιεραρχημένα". Μέσα λοιπόν από την αγορά και κατανάλωση των αγαθών, ο καταναλωτής δεν καλύπτει απλά μια λειτουργική του ανάγκη, αλλά εντάσσει τον εαυτό του σε ένα σύστημα σημείων (signs) που υποδηλώνουν τα ατομικά και κοινωνικά του χαρακτηριστικά. Αναπτύσσοντας τη θεωρία μιας κοινωνίας κατευθυνόμενης από το καταναλωτικό σύστημα, στο οποίο οι ανάγκες (ανα)παράγονται ιδεολογικά, ο Jean Baudrillard προχώρησε πέρα από τις προηγούμενες θεωρίες διακρίνοντας τέσσερις συνολικά παράγοντες:

• Τη χρηστική αξία ενός αντικειμένου, τον οργανικό του σκοπό (λ.χ. η πένα ως εργαλείο γραφής)
• Την ανταλλακτική αξία, ή διαφορετικά την οικονομική του αξία (η πένα ως ισοδύναμο τριών μολυβιών ή ενός ημερομισθίου)
• Τη συμβολική αξία (η πένα ως δώρο αποφοίτησης)
• Τη σημειολογική αξία, δηλαδή την αξία του μέσα στο ευρύτερο σύστημα των αντικειμένων (η πένα ως αντικείμενο κοινωνικού status)

Η σκέψη του Baudrillard, έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης σημειολογικής θεωρίας και ανάλυσης του σχεδιασμού. Μελετώντας τη γλώσσα των αντικειμένων που μας περιβάλλουν, κατέδειξε την ικανότητά τους να αρθρώνουν λόγο για τον ίδιο τον ιδιοκτήτη, τις αξίες, τις επιθυμίες και τις ελπίδες του.

Ένα μεγάλο μέρος των περιεχομένων αυτού του blog, όπως και κάθε προσπάθειας που επιχειρεί εμπεριστατωμένα να μελετήσει το ρόλο των αντικειμένων στο σύγχρονο πολιτισμό, διαπνέεται από τη σκέψη σημειολόγων όπως ο Roland Barthes, o Umberto Eco και ο Jean Baudrillard. Πέρα από τις γενικές επιρροές της σκέψης του τελευταίου στη ρητορική του design που αναπτύσσεται στα antikeimena, ειδικές αναφορές στον Jean Baudrillard μπορείτε να εντοπίσετε στα post: Κοινωνικές διακρίσεις… για παιδιά και Le fabuleux destin d' Amelie Poulain.

Δείτε ακόμη τις σχετικές αναφορές των museologist και almaro.

_______________________________

Προς Jean Baudrillard:

Σ' ευχαριστώ για όσα πρόσφερες στη σύγχρονη σκέψη και τον πολιτισμό.

Σ' ευγνωμονώ που με βοήθησες να εκφράσω -συχνά μέσα από τα ίδια σου τα λόγια- τις λεπτές αποχρώσεις των συλλογισμών για τα αντικείμενα, την κοινωνία και τον πολιτισμό.

Όπως σ' ευχαριστώ και για εκείνη τη μέρα που ξεπρόβαλες από το ράφι του βιβλιοπωλείου, κρατώντας μου έκτοτε συντροφιά στη μοναχική πορεία μιας διατριβής.

[σε μία χώρα που βυθισμένη στον τηλεοπτικό λήθαργο μιας ανούσιας πολιτικής επικαιρότητας και μιας ανόσιας ματιάς στις κλειδαρότρυπες των άλλων, δεν πρόλαβε ν' αναφερθεί σε σένα...]

Επιστημονικότητα και Ποίηση της Αυτοκίνησης

[ή, γιατί τα αυτοκίνητα έχουν ψυχή]

Αν ήθελα να περιγράψω το 2CV ως ένα κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο, παρά ως τεχνολογικό επίτευγμα, δεν θα υπήρχαν ιδανικότερα λόγια από εκείνα του νομπελίστα Γιόζεφ Μπρόντσκι (1940-1996): «Το 2CV στεκόταν εκεί ελαφρύ και ανυπεράσπιστο, χωρίς την απειλητική αίσθηση που συνοδεύει συνήθως τα οχήματα. Δεν είχα ξαναδεί κάτι φτιαγμένο από μέταλλο, που να χαρακτηρίζεται από τόσο απόλυτη έλλειψη έμφασης….Ήθελα να μπω μέσα και να το οδηγήσω, όχι για να το σκάσω, αλλά επειδή, μπαίνοντας, θα ένιωθα σαν να φόραγα ένα σακάκι ή μάλλον ένα αδιάβροχο και να ξεκινούσα για έναν περίπατο…. Αν θυμάμαι καλά, αυτό που αισθάνθηκα κοιτάζοντας εκείνο το αυτοκίνητο ήταν ευτυχία…»[i].

Αν πάλι έπρεπε να συνοδεύσω την εικόνα της Déesse με μια λεζάντα που να αποδίδει την ουσία της ύπαρξής της δεν θα προσέτρεχα σε κανένα αυτοκινητιστικό εγχειρίδιο, περιοδικό ή βιβλίο ιστορίας του σχεδιασμού· τουλάχιστον όχι περισσότερο από ότι στο κείμενο του Γάλλου φιλόσοφου Roland Barthes: «Νομίζω ότι τα αυτοκίνητα είναι σήμερα σχεδόν το ακριβές ισοδύναμο των μεγάλων Γοτθικών Καθεδρικών Ναών: εννοώ το ανώτατο δημιούργημα μιας εποχής, που συλλαμβάνεται με πάθος από άγνωστους καλλιτέχνες και καταναλώνεται ως εικόνα αν όχι ως χρήση από έναν ολόκληρο πληθυσμό που τα αντιμετωπίζει σαν ένα καθαρά μαγικό αντικείμενο.

Είναι προφανές ότι η νέα Citroen έχει πέσει από τον ουρανό, από τη στιγμή που με την πρώτη ματιά προβάλλει ως ένα αντικείμενο υπερβατικό. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένα αντικείμενο είναι ο καλύτερος αγγελιοφόρος ενός κόσμου πάνω από εκείνον της φύσης: κάποιος μπορεί εύκολα να διακρίνει αμέσως σε ένα αντικείμενο μία τελειότητα και ταυτόχρονα μια έλλειψη καταγωγής, μια αυτάρκεια και μια λαμπρότητα, μια μετατροπή της ζωής σε ύλη (η ύλη είναι πολύ περισσότερο μαγική από τη ζωή), με μια λέξη μία σιγή που ανήκει στο βασίλειο των παραμυθιών. Η D.S. – η “Θεά” – έχει όλα τα χαρακτηριστικά … ενός αντικειμένου από ένα άλλο σύμπαν, από εκείνα που τροφοδότησαν τη νεομανία του 18ου αιώνα και εκείνη της επιστημονικής μας φαντασίας: η Déesse είναι πρώτα και κύρια ένας νέος Ναυτίλος»[ii].

Αναζητώντας την πεμπτουσία των δύο θρύλων της αυτοκίνησης, συναντάμε δυο κείμενα που εδρεύουν λιγότερο στο πεδίο της επιστημονικότητας του σχεδιασμού και περισσότερο σε εκείνο της τέχνης (λογοτεχνία και σημειολογία -που ως επιστήμη των συμβόλων διατηρεί στενούς δεσμούς με την τέχνη).

.
Η διαπίστωση ότι το αυτοκίνητο αποτελεί κάτι περισσότερο από την απλή συνένωση των μερών του δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, πολύ περισσότερο ανάμεσα στους λάτρεις του κλασικού αυτοκινήτου. Δίχως να αρνούμαστε τη γοητεία που μπορεί να ασκεί η μηχανολογική αρτιότητα μιας ιδέας από το παρελθόν, είναι φανερό ότι αν κάτι αγγίζει τη θυμική μας διάσταση, αυτό είναι η οντολογική υπόσταση του αυτοκινήτου. Αν κάπου εκεί, στις προσωπικές και συλλογικές μνήμες που αναδύει το πέρασμα ενός αυτοκινήτου στο χώρο και χρόνο, εδρεύει η ψυχή ενός φαινομενικά άψυχου αντικειμένου, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την ποιητική έκφραση της αυτοκίνησης. Μιας έκφρασης στην οποία θα μπορούσαμε να συν-τάξουμε ένα πλήθος ακόμη αναφορών: από το ελάχιστα αντιπροσωπευτικό «Alfa Romeo» του Ο.Ελύτη, μέχρι το “La Guenon et son petit” του Pablo Picasso, την απεικόνιση της κίνησης στο εικαστικό έργο των Boccioni και Balla[iii] και βέβαια την ιδρυτική διακήρυξη των φουτουριστών[iv] όπου ο F.T.Marinetti αναγνωρίζει στην εικόνα ενός αυτοκινήτου που βρυχάται, με γιγάντιες εξατμίσεις –«σαν ερπετά που αναπνέουν με εκρήξεις»- μιαν ομορφιά ανώτερη από εκείνη της Νίκης της Σαμοθράκης.

Pablo Picasso, “La Guenon et son petit” (1951)
Ο εσωτερικός χώρος του αυτοκινήτου (εδώ κρανίο του πιθήκου) παρουσιάζεται ως ανάλογο του εαυτού, ένα πεδίο ψυχικής δραστηριότητας και έκφρασης.

Giacomo Balla, “Αφηρημένη ταχύτητα” (1913), λάδι σε καμβά

Η περιγραφή ενός 2CV με βάση τα τεχνικά ή γεωμετρικά του χαρακτηριστικά είναι ελάχιστα ικανή να απεικονίσει τις ιδιαίτερες δυνάμεις και αρετές που το ανήγαγαν σε θρύλο. Ακόμη και η αναφορά στο brief του André Citroën για ένα αυτοκίνητο «που θα μπορεί να μεταφέρει δύο αγρότες με καπέλο και ένα κουτί αυγά στους κακοτράχαλους δρόμους της Γαλλίας», παρότι δικαιολογεί την εξύψωσή του σε κοινωνικό/πολιτισμικό σύμβολο του αντικομφορμισμού, ελάχιστα προσεγγίζει τη συναισθηματική έξαρση που προκαλεί το αυτοκίνητο μισό αιώνα αργότερα. Εδώ, ακόμη και εκφράσεις ή προσωνύμια όπως το «ασχημόπαπο» (2CV) και o «βάτραχος» (DS) αποδεικνύονται περισσότερο ικανά. Ο ειδικός του σχεδιασμού θα μπορούσε βέβαια να αναγνωρίσει στη θέα ενός 2CV τα τρία τόξα που συγκροτούν το προφίλ, τις σχέσεις πλήρων και κενών, τη λιτή διαμόρφωση των επιφανειών. Ακόμη όμως και η αρτιότερη επιστημονικά περιγραφή του σχεδιασμού θα επιζητούσε τη συνδρομή μεταφορικών όρων: έτσι, ‘ο χειρισμός των επιφανειών’ θα λέγονταν ότι ‘θυμίζει τενεκεδένιο παιχνίδι παρά λαξευμένο ογκόλιθο’. Ενώ το ίδιο το βίωμα της θέασης του αντικειμένου δεν θα μπορούσε και πάλι να ζωντανέψει έτσι όπως μέσα από τη ματιά του Μπρόντσκι.

Αυτή η αίσθηση ελαφρότητας ενός αδιάβροχου που το φοράς και ξεκινάς για έναν περίπατο εκφράζει τη βαθύτερη φιλοσοφία του 2CV περισσότερο απ’ όλα τα αντικομφορμιστικά τεχνικά του χαρακτηριστικά. Ή μάλλον –σωστότερα- οπτικοποιεί το μήνυμα του αντικομφορμισμού που διαφορετικά θα μπορούσε να κοινοποιηθεί μόνο με την ύστερη συνδρομή του μάρκετινγκ. Αυτή η ίδια αίσθηση ελαφρότητας σε προκαλεί και σε υποβάλει να γευτείς την (χαμένη πια) ξένοιαστη πλευρά της αυτοκίνησης, τη χαλαρότητα μιας βόλτας στο μεταπολεμικό Παρίσι, πολύ διαφορετικής από το «χαλαρά» μιας γενιάς που απαντά με πεισματική απάθεια στην απεμπόληση της ζωής από εικόνες.

Ομοίως, στο κείμενο του Barthes, η ουσία (το ‘μεδούλι’) κρύβεται περισσότερο στο «αγγελιοφόρος ενός κόσμου» και το «μετατροπή της ζωής σε ύλη» ή παρακάτω, στην «εκπόρνευση» όπως αναφέρει, του αντικειμένου μέσα από την οπτική και απτική διερεύνηση του κοινού, παρά σε μία κατ’ ανάγκη επιστημονική ματιά. Βέβαια ως ικανός σημειολόγος, ο Barthes περιγράφει την περίτεχνη αρμολόγηση που προάγει την ομοιογένεια της μορφής συγκρίνοντάς την με τα διαστημόπλοια της επιστημονικής φαντασίας – φτιαγμένα από ένα ενιαίο κομμάτι μετάλλου, αλλά καταφεύγει και στη λογοτεχνική παρομοίωση με τον άραφο χιτώνα του Χριστού. Για να καταλήξει: «Υπάρχουν στην DS οι απαρχές μιας νέας φαινομενολογίας της συναρμολόγησης, σαν να μεταπηδήσαμε από ένα κόσμο όπου τα στοιχεία συγκολλούνται, σε ένα κόσμο όπου αυτά αντιπαρατίθενται και συγκρατούνται μόνο χάρη στο θαυμαστό τους σχήμα, κάτι που ασφαλώς μας προϊδεάζει για μια φύση πιο καλόβολη».

Παρομοίως για το εσωτερικό, η αναφορά ξεκινά από τεχνολογική αφετηρία για να καταλήξει στην υποδήλωση μιας «στροφής από την αλχημεία της ταχύτητας στην απόλαυση της οδήγησης».

.

.

Το γεγονός ότι οι λόγιοι Brodski και Barthes κατάφεραν να προσεγγίσουν την ψυχή των Déesse και 2CV καλύτερα ίσως κι από τον αξεπέραστο L.J.K.Setright –του οποίου η τεχνική πένα ανέκαθεν βουτούσε σε λογοτεχνικό μελάνι– είναι ενδεικτικό μιας βαθύτερης οντολογικής ποιότητας που αδυνατεί να καταγραφεί σε οποιαδήποτε τεχνική περιγραφή. Ίσως γι’ αυτό και οι DS και 2CV να παραμένουν στα αυτοκίνητα που δεν αναβίωσε κανένα κίνημα σχεδιαστικού ρετροφουτουρισμού. Κι αν ο εικονολάτρης J.Mays ανέσυρε τη μορφή του εμβληματικού Σκαραβαίου σε μια σύγχρονη εκδοχή, ποιό μέρος της ψυχής του πρωτοτύπου δεν πουλήθηκε στον εωσφόρο μιας νοσταλγικής κενοδοξίας;


____________________

[i] Σώκου Κ., «Βγαλμένα από μυθιστόρημα», BHMAGAZINO, εφημ. Το Βήμα, 27/11/2005, σελ.98
[ii] Barthes Roland, “Mythologies”, Paladin, 1973
[iii] Χαραλαμπίδης Άλκης, «Η Τέχνη του Εικοστού Αιώνα», University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1990, Τόμος Ι, σελ.148
[iv] Marinetti Filippo Tommaso, “Le Futurisme”, Le Figaro, Παρίσι, 20 Φεβρουαρίου 1909, σελ.1

[το κείμενο αυτό έχει δημοσιευθεί στην περιοδική έκδοση της Λέσχης Κλασικού Αυτοκινήτου Μακεδονίας (ΛΕ.Κ.Α.Μ.), καθώς και στο περιοδικό Auto Business Review (τεύχος 3)]