50 χρόνια 500

[συσκευασμένες ήδη αναμνήσεις]





«Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εποχή μας... προτιμά την εικόνα απ’ το πράγμα, το αντίγραφο απ’ το πρωτότυπο, την αναπαράσταση απ’ την πραγματικότητα, το φαίνεσθαι από το είναι... Το ιερό για την εποχή μας είναι η πλάνη, το δε ανίερο είναι η αλήθεια»

Φόιερμπαχ, Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση του έργου του «Η ουσία του Χριστιανισμού»

4 ιουλίου 1957

Η μεταπολεμική Ιταλία μετρά τις πληγές της. Οι πόλεις ορθώνονται μέσα από τα ερείπια, πιο ψηλές, πιο μοντέρνες, πιο λειτουργικές και πιο απάνθρωπες από ποτέ. Το κέντρο της Ρώμης παρουσιάζει τα πρώτα συμπτώματα κυκλοφοριακής συμφόρησης, ο κόσμος πολεμά να ανακάμψει και ο κινηματογραφικός νεορεαλισμός αποτυπώνει τη ζωή -ακόμα κι έτσι- ως γλυκειά (Dolce Vita).

Πολλά λεφτά για αυτοκίνητο δεν υπάρχουν. Οι περισσότεροι κυκλοφορούν εδώ και μία δεκαετία με βέσπα, και μόνο ο Marcello Mastroyanni με τον Federico Fellini συζητούν πίσω από τις κάμερες για την νέα Mercedes 300 SL Gullwing του πρώτου.

Και κάπου εκεί, στο ιστορικό κτίριο της Fabbrica Italiana di Automobili Torino (Fiat), ο ιδιοφυιής Dante Giacosa αναζητά έναν άξιο αντικαταστάτη για το μικρό και προσιτό προπολεμικό αυτοκίνητο με το προσωνύμιο Topolino (ποντικάκι).

Πάνε μέρες τώρα που η μηχανή του εσπρέσσο δουλεύει υπερωρίες, πιστή στο πλευρό του Dante, αλλά χαλάλι. Τα σχέδια που βρίσκονται στο γραφείο του αυτό το πρωί, κρύβουν μια μεγάλη μελλοντική ιστορία, την οποία ο δημιουργός ίσως και να ονειρεύεται κοιμώμενος πάνω τους. Λέγεται 500, αφού έχει μόλις 479 κ.ε. Βέβαια, με μήκος 3 μέτρα και βάρος λιγότερο από μισό τόνο, οι 18 ίπποι είναι αρκετοί για να βάλουν την Ιταλία σε τροχούς. Το εσωτερικό είναι σπαρτιάτικο, χωράει όμως 4 άτομα (αρτιμελή παρακαλώ) και διαθέτει και ηλιοροφή για τον ήλιο της Μεσογείου. Είναι μικρό, φθηνό, πρακτικό και πάνω απ' όλα διαθέτει μια φατσούλα έτοιμη να κλέψει καρδιές...



4 Ιουλίου 2007

το ίδιο αχνιστό χαρμάνι ευωδιάζει από το στόμιο της Bialetti στα γραφεία της εταιρίας. Ευτυχής ιδιοκτήτης αυτή τη φορά (της καφετιέρας, όχι της εταιρίας) ο αμερικάνος Frank Stephenson, διευθυντής σχεδιασμού που μετά από ένα γύρο σε κάμποσες χώρες και βιομηχανίες, έχει δέσει λιμάνι στη Fiat, που έχει και τον καλύτερο καφέ. Με τέτοια γεύση, πώς να μην κατεβάσεις έξυπνες ιδέες, σκέφτεται χαϊδεύοντας το θεληματικό του πηγούνι.

Παρά τη λειτουργία με το ίδιο καύσιμο (εσπρέσσο), το μυαλό του στροφάρει διαφορετικά από εκείνο του Dante. Δεν είναι εποχή ιδεαλισμού, και ο Frank ως γνήσιο τέκνο της πατρίδας του έχει σπουδάσει το μάρκετινγκ παραπάνω κι απ' το σχεδιασμό. Έχει ήδη στο ενεργητικό του την αναβίωση του θρυλικού Mini (2001), και γνωρίζει τα οφέλη από την εκμετάλλευση της ιστορικής κληρονομιάς μιας εταιρίας. "Δε μένει παρά να πείσω τη διοίκηση της Fiat να κάνει το ίδιο με το 500αράκι", σκέφτεται. Βέβαια, με τους σύγχρονους κανονισμούς παθητικής ασφαλείας 3 μέτρα δεν είναι αρκετά. Με 3,55 όμως, θα είμαστε εντάξει. Με τα ηλεκτρικά παράθυρα, τους αερόσακους, το ABS, τα συστήματα κλιματισμού και τις λοιπές εφευρέσεις των τελευταίων 50 χρόνων, το βάρος επιβαρύνεται κατά τι (μόλις στο... διπλάσιο), αλλά πάλι, με 5 φορές περισσότερους ίππους (100 από 1400 κ.ε.), όχι μόνο τη βγάζουμε, αλλά το παίζουμε και σέξι! Νά 'μαστε λοιπόν. Κρατάμε τη θρυλική εικόνα, προσθέτουμε ένα δερμάτινο τιμονάκι... μην ξεχάσω και την ηλιοροφή, αθερμική κι από γυαλί ασφαλείας. Τώρα τί κι αν τα παραπάνω ανεβάζουν το κόστος; Ποιός baby boomer δεν θα πληρώσει ένα 15-20% επιπλέον για να προσδιοριστεί μέσα από τον νεανικό του έρωτα;

Για τους υπόλοιπους άλλωστε, που περιορίζουν το ζητούμενο στην λειτουργική υπόσταση ενός αυτοκινήτου, υπάρχει πάντα και το... Panda.





η ιστορία:

1936 - Η Fiat παρουσιάζει ένα μικρό, διθέσιο αυτοκίνητο με κινητήρα μόλις 500 κ.ε. Χάρη στο ξεχωριστό, αεροδυναμικό του σχήμα , το 500αράκι σημειώνει μεγάλη επιτυχία μένοντας στην ιστορία με το προσωνύμιο Topolino (Mickey Mouse).

1957 - Σχεδιασμένο και πάλι από τον Dante Giacosa, το νέο 500αράκι, κατακλύζει τους δρόμους, ως κατεξοχήν σύμβολο της μεταπολεμικής Ιταλίας. Χάρη στις μικρές του διαστάσεις (2,97 x 1,32 x 1,32) χωράει σχεδόν παντού, ενώ η φιλική του φυσιογνωμία το κάνει αγαπητό σε 4 εκατομμύρια αυτοκινητιστές!

1992 - Το σχεδιαστικό κέντρο της Fiat σε συνεργασία με τον Giorgetto Giugiaro, παρουσιάζει το Cinquecento. Σύγχρονο, τετραγωνισμένο, με άριστη εκμετάλλευση εσωτερικών χώρων και παιχνιδιάρικη οδική συμπεριφορά, το Cinquecento λανσάρεται με το σλόγκαν "ο έρωτας της πόλης". Το 1997, η έκδοση Sporting φιγουράρει στο εξώφυλλο του βρετανικού περιοδικού Car (εν μέσω Ferrari και Lamborghini!) ως ένα από τα 10 καλύτερα σπορ αυτοκίνητα!

Ρετροφουτουρισμός

Ο όρος υιοθετείται για να περιγράψει την τάση σχεδιαστικής αναβίωσης μορφών του παρελθόντος που ξεκινά με το ελάχιστα γνωστό Nissan Figaro και απογειώνεται με το νέο Beetle. To φαινόμενο επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες. Ψηφίστε στα comments τη δική σας:

1. Πρόκειται για μία αντίδραση απέναντι στην ομοιογένεια των αυτοκινήτων που διαμόρφωσε η πραγματιστική περίοδος μετά την ενεργειακή κρίση του 1973, με στόχο την ανάκτηση του συναισθηματικού και συμβολικού περιεχομένου των αυτοκινήτων.
2. Η νοσταλγία για το παρελθόν είναι μια ψυχολογική άμυνα απέναντι στο άγχος για το παρόν και το μέλλον. Παρατηρείται πιο έντονα σε περιόδους της ιστορίας ή στάδια της ζωής που χαρακτηρίζονται από απότομες αλλαγές και απώλεια ή κατακερματισμό της συλλογικής και προσωπικής μας ταυτότητας.
3. Η υιοθέτηση ενός αντικειμένου που προσομοιάζει με παλιό, είναι ένας τρόπος προσδιορισμού της κοινωνικής και γενεαλογικής μας ταυτότητας. (παιδιά των λουλουδιών; Ήμουν κι εγώ εκεί.)
4. Στέρηση έμπνευσης. Μπροστά στον τρόμο του λευκού χαρτιού, οι σχεδιαστές προσπαθούν να αντλήσουν ιδέες από το παρελθόν.
5. Προσπάθεια υιοθέτησης του χρόνου (ως τέταρτης διάστασης) ανάμεσα στις παραμέτρους του σχεδιασμού. Είναι γεγονός ότι ο χρόνος, σπάνια προσμετράται ως μεταβλητή στις φονξιοναλιστικές θεωρίες του σχεδιασμού. Οι σχεδιαστές δημιουργούν στις 3 διαστάσεις, αφήνοντας το χρόνο και τη συμβίωση αντικειμένου και χρήστη να επενδύσουν το αντικείμενο με αναμνήσεις και νέες σημασίες. Η προσπάθεια ενσωμάτωσης του νοσταλγικού παράγοντα στο σχεδιασμό συνιστά μία εκ των προτέρων συσκευασία έτοιμων (μήπως και επίπλαστων;) αναμνήσεων.
6. Ό,τι άλλο. (Περι)γράψτε τη δική σας εκδοχή.

Η επιστημονική ανάλυση του ρετροφουτουρισμού θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ περισσότερο. Θυμηθείτε όμως την ελληνική ταινία με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στο ρόλο του Καθηγητή... Ποιά προσπάθεια εμπεριστατωμένης επιχειρηματολογίας μπορεί να αντισταθεί στον ανθρώπινο Έρωτα;

_________________________________

αν αντέχετε ακόμη, διαβάστε:

• το εξαιρετικό κείμενο της urbicide 408 λέξεις για το 500.
• για τον Dante Giacosa
• για τον ρετροφουτουρισμό
• την ιστοσελίδα 500 wants you μέσω της οποίας η Fiat έλαβε υπόψη τις προτάσεις του κοινού

Spirit of Ecstasy

[σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, πού με βάζεις; Στο καπώ μου ψηλά να διατάζεις.]



Με αφορμή το post της almaro «Ο γερό Μπιλ ή η ιστορία ενός βρετανικού τοτέμ» και το αρχικό ερέθισμα από το «Quiz IV» του museologist, επιχειρούμε μια βουτιά στην ιστορία του γνωστότερου συμβόλου στην αυτοκινητιστική ιστορία, της «ιπτάμενης κυρίας» που κοσμεί το ψυγείο των Rolls Royce. Μια ιστορία άσβεστου πάθους, ανεκπλήρωτου έρωτα και κοινωνικών διακρίσεων, που θα έκανε ακόμη και τις τηλεοπτικές περσόνες της μεσημεριανής ζώνης να ριγήσουν.

Ήταν το 1910 όταν ο Λόρδος Montagu του Beaulieu (ο John Walter Edward-Scott-Montagu με τ’ όνομα), άνθρωπος με βαθιά συναίσθηση κοινωνικής ευθύνης και σεβασμό προς τα εργασιακά δικαιώματα, ξενυχτούσε αναζητώντας τρόπους να αποκαταστήσει τη χαμένη τιμή της πιστής του γραμματέως Eleanor Velasco Thornton. Η σκληρή πραγματικότητα της κοινωνικής του θέσης δεν του επέτρεπε να την νυμφευθεί, αφού στους κύκλους των ευγενών, οι κρυφές περιπέτειες ενίσχυαν την έξωθεν εικόνα ενός Λόρδου, μόνο εφόσον παρέμεναν… κρυφές. Κάπου εκεί, εν μέσω αναποδογυρισμένων βικτωριανών επίπλων και ατάκτως ερριμμένων ενδυμάτων – εν πολλοίς υπεύθυνων και για τις κοινωνικές διακρίσεις, ο John, με την Eleonor αγκαλιά και την πορσελάνη με το τέιον στο χέρι, βρήκε τη λύση! Μπορεί η Eleonor να μην είχε θέση δίπλα του στο ναό του Canterbury, είχε όμως θέση πάνω στο δεύτερο θηλυκό της προτίμησής του, την αγαπημένη του Rolls Royce. Παρήγγειλε λοιπόν στο γλύπτη Charles Robinson Sykes, ένα μικρό ομοίωμα της κρυφής του ερωμένης για το καπώ της νέας του λιμουζίνας (σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, πού με βάζεις; Στο καπώ μου ψηλά να διατάζεις).

Μαγεμένη από τη σαγήνη της Eleonor, η εταιρία σκέφθηκε να υιοθετήσει την ιδέα του αγαλματιδίου, προκειμένου να αποφύγει τις αυτοσχέδιες μασκώτ αμφιβόλου αισθητικής που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται στα αυτοκίνητά της με τις ύστερες διακοσμητικές επεμβάσεις της αριστοκρατίας. Ο Sykes είδε τις δουλειές του ν' ανοίγουν όταν η RR του ανέθεσε το έργο, όμως απογοητευμένος από το χαμηλό οικονομικό αντίτιμο, ίσως και λόγω του έρωτα που είχε αρχίσει να αναπτύσσει για το μοντέλο του, κατέφυγε σε μια ήπια αναπροσαρμογή του αρχικού σχεδίου γλυτώνοντας πολύτιμο χρόνο. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων με το Λόρδο Montagu (που σημειωτέον ήταν και λίγο νευρικός), η Rolls Royce μετονόμασε το Whisperer σε Spirit of Ecstasy κι έτσι όλοι ήταν ευχαριστημένοι (εκτός ίσως από τους Αμερικάνους που προτίμησαν να το ονομάσουν Flying Lady).



Πιστεύοντας (για κάποιον ανεξήγητο λόγο) στη δική της αισθητική, η Rolls Royce κατασκεύασε και ένα άξιο βάθρο κατ' εικόνα και ομοίωση του… Παρθενώνα, με την Eleonor στην κορυφή του αετώματος. Πιστή στα αρχαιοελληνικά ιδεώδη του μέτρου, εξωράισε τρίγλυφα, μετόπες και ζωφόρους, τα οποία πλέον εκτίθενται κάπου 200 μίλια νοτιότερα από το εργοστάσιο κατασκευής, στο Βρετανικό Μουσείο.

Από το 1911 και μετά, κάθε Rolls Royce φέρει την απαστράπτουσα σιλουέτα της Eleonor με τις ανεμίζουσες πτυχώσεις του φορέματός της να ανοίγουν το δρόμο προς την κοινωνική ανέλιξη. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις επαφής με κάποιο εμπόδιο, οπότε και η «ιπτάμενη κυρία» εξαφανίζεται αυτόματα μέσα στο ψυγείο για λόγους ασφαλείας αν όχι από σεμνοτυφία, το σύμβολο της τετράτροχης επιτομής της πολυτέλειας βρίσκεται πάντα εκεί για να θυμίζει στον ευτυχή ιδιοκτήτη την ακάματη βοηθό της δικής του καθημερινότητας και να υπεν-θυμίζει τις άκαμπτες κοινωνικές δομές που μπορούν να στείλουν μια σύντροφο από το πίσω κάθισμα στο καπώ.





Εναλλακτική εκδοχή του Spirit of Ecstasy, εμπνευσμένη από μαρξιστική ερμηνεία της πάλης των τάξεων. Πριν αναφωνήσετε "that's the spirit", διευκρινίζουμε ότι η εκδοχή δεν φέρει την έγκριση της εταιρίας.

Αλήθειες και μύθοι για τις Rolls Royce:

• Ποτέ δεν θα βρείτε αποτσίγαρα στο σταχτοδοχείο μιας Rolls Royce. Αδειάζει αυτομάτως. (ούτως ή άλλως θα το έκανε ο σωφέρ)
  
• Η ψυκτική ικανότητα του συστήματος κλιματισμού μιας Rolls Royce Silver Spirit ισοδυναμεί με 30 οικιακά ψυγεία. (για όσους αναρωτιούνται για τα αίτια των κλιματικών αλλαγών)
  
• Αναρτημένες πινακίδες στο χώρο του εργοστασίου προειδοποιούν: «Προσοχή! Αθόρυβα αυτοκίνητα». (έξω από αυτό;)
  
• Σύμφωνα με μια παλιά διαφημιστική καμπάνια του David Ogilvy: «Ο δυνατότερος ήχος σε μια Rolls Royce που κινείται με 100 χλμ/ώρα, είναι το τικ-τακ του ωρολογιού» (ο μόνος λόγος που η εταιρία εμμένει στα ωρολόγια συμβατικής τεχνολογίας είναι από σεβασμό στην παράδοση)
  
• Αν τοποθετήσετε έναν νεαρό αφρικανό ελέφαντα στο πίσω κάθισμα μιας Rolls Royce, το αυτοκίνητο θα «καθήσει» μόνον 3 εκατοστά. (η εταιρία δεν συνιστά αυτό το πείραμα)
  
• Ο Αριστοτέλης Ωνάσης και ο Σταύρος Νιάρχος, μετά από γεύμα στη Νέα Υόρκη, περνούν έξω από μια αντιπροσωπεία της Rolls Royce και αποφασίζουν να αγοράσουν από μια Corniche. Καθώς ο Νιάρχος παραλαμβάνει το λογαριασμό, ο Ωνάσης του φωνάζει: «όχι, όχι Σταύρο. Αυτές δικές μου. Εσύ πλήρωσες το φαγητό». (η επιτομή του large Έλληνα)

ακόμη περισσότερα:

• για το επίσημο site της Rolls Royce
• για φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης
• για την ιστορία του Spirit of Ecstasy (με την κατάλληλη μουσική υπόκρουση)
• για μύθους και αλήθειες γύρω από τις Rolls Royce

Jean Baudrillard

“Today every desire, plan, need, every passion and relation is abstracted (or materialized) as sign and as object to be purchased and consumed” - The System of Objects, 1968


Κατά τον Jean Baudrillard, τόσο η μαρξιστική όσο και η κλασική οικονομική θεωρία του Adam Smith επιχείρησαν να ερμηνεύσουν τις δομές της καταναλωτικής κοινωνίας, μέσα από το εσφαλμένο και περιοριστικό πρίσμα της αξίας χρήσης των αντικειμένων. Σύμφωνα όμως με τον ίδιο: "ενώ όλοι είναι ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως αξία χρήσης, δεν είναι διόλου ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως σημεία και διαφορές, που είναι βαθύτατα ιεραρχημένα". Μέσα λοιπόν από την αγορά και κατανάλωση των αγαθών, ο καταναλωτής δεν καλύπτει απλά μια λειτουργική του ανάγκη, αλλά εντάσσει τον εαυτό του σε ένα σύστημα σημείων (signs) που υποδηλώνουν τα ατομικά και κοινωνικά του χαρακτηριστικά. Αναπτύσσοντας τη θεωρία μιας κοινωνίας κατευθυνόμενης από το καταναλωτικό σύστημα, στο οποίο οι ανάγκες (ανα)παράγονται ιδεολογικά, ο Jean Baudrillard προχώρησε πέρα από τις προηγούμενες θεωρίες διακρίνοντας τέσσερις συνολικά παράγοντες:

• Τη χρηστική αξία ενός αντικειμένου, τον οργανικό του σκοπό (λ.χ. η πένα ως εργαλείο γραφής)
• Την ανταλλακτική αξία, ή διαφορετικά την οικονομική του αξία (η πένα ως ισοδύναμο τριών μολυβιών ή ενός ημερομισθίου)
• Τη συμβολική αξία (η πένα ως δώρο αποφοίτησης)
• Τη σημειολογική αξία, δηλαδή την αξία του μέσα στο ευρύτερο σύστημα των αντικειμένων (η πένα ως αντικείμενο κοινωνικού status)

Η σκέψη του Baudrillard, έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης σημειολογικής θεωρίας και ανάλυσης του σχεδιασμού. Μελετώντας τη γλώσσα των αντικειμένων που μας περιβάλλουν, κατέδειξε την ικανότητά τους να αρθρώνουν λόγο για τον ίδιο τον ιδιοκτήτη, τις αξίες, τις επιθυμίες και τις ελπίδες του.

Ένα μεγάλο μέρος των περιεχομένων αυτού του blog, όπως και κάθε προσπάθειας που επιχειρεί εμπεριστατωμένα να μελετήσει το ρόλο των αντικειμένων στο σύγχρονο πολιτισμό, διαπνέεται από τη σκέψη σημειολόγων όπως ο Roland Barthes, o Umberto Eco και ο Jean Baudrillard. Πέρα από τις γενικές επιρροές της σκέψης του τελευταίου στη ρητορική του design που αναπτύσσεται στα antikeimena, ειδικές αναφορές στον Jean Baudrillard μπορείτε να εντοπίσετε στα post: Κοινωνικές διακρίσεις… για παιδιά και Le fabuleux destin d' Amelie Poulain.

Δείτε ακόμη τις σχετικές αναφορές των museologist και almaro.

_______________________________

Προς Jean Baudrillard:

Σ' ευχαριστώ για όσα πρόσφερες στη σύγχρονη σκέψη και τον πολιτισμό.

Σ' ευγνωμονώ που με βοήθησες να εκφράσω -συχνά μέσα από τα ίδια σου τα λόγια- τις λεπτές αποχρώσεις των συλλογισμών για τα αντικείμενα, την κοινωνία και τον πολιτισμό.

Όπως σ' ευχαριστώ και για εκείνη τη μέρα που ξεπρόβαλες από το ράφι του βιβλιοπωλείου, κρατώντας μου έκτοτε συντροφιά στη μοναχική πορεία μιας διατριβής.

[σε μία χώρα που βυθισμένη στον τηλεοπτικό λήθαργο μιας ανούσιας πολιτικής επικαιρότητας και μιας ανόσιας ματιάς στις κλειδαρότρυπες των άλλων, δεν πρόλαβε ν' αναφερθεί σε σένα...]

Επιστημονικότητα και Ποίηση της Αυτοκίνησης

[ή, γιατί τα αυτοκίνητα έχουν ψυχή]

Αν ήθελα να περιγράψω το 2CV ως ένα κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο, παρά ως τεχνολογικό επίτευγμα, δεν θα υπήρχαν ιδανικότερα λόγια από εκείνα του νομπελίστα Γιόζεφ Μπρόντσκι (1940-1996): «Το 2CV στεκόταν εκεί ελαφρύ και ανυπεράσπιστο, χωρίς την απειλητική αίσθηση που συνοδεύει συνήθως τα οχήματα. Δεν είχα ξαναδεί κάτι φτιαγμένο από μέταλλο, που να χαρακτηρίζεται από τόσο απόλυτη έλλειψη έμφασης….Ήθελα να μπω μέσα και να το οδηγήσω, όχι για να το σκάσω, αλλά επειδή, μπαίνοντας, θα ένιωθα σαν να φόραγα ένα σακάκι ή μάλλον ένα αδιάβροχο και να ξεκινούσα για έναν περίπατο…. Αν θυμάμαι καλά, αυτό που αισθάνθηκα κοιτάζοντας εκείνο το αυτοκίνητο ήταν ευτυχία…»[i].

Αν πάλι έπρεπε να συνοδεύσω την εικόνα της Déesse με μια λεζάντα που να αποδίδει την ουσία της ύπαρξής της δεν θα προσέτρεχα σε κανένα αυτοκινητιστικό εγχειρίδιο, περιοδικό ή βιβλίο ιστορίας του σχεδιασμού· τουλάχιστον όχι περισσότερο από ότι στο κείμενο του Γάλλου φιλόσοφου Roland Barthes: «Νομίζω ότι τα αυτοκίνητα είναι σήμερα σχεδόν το ακριβές ισοδύναμο των μεγάλων Γοτθικών Καθεδρικών Ναών: εννοώ το ανώτατο δημιούργημα μιας εποχής, που συλλαμβάνεται με πάθος από άγνωστους καλλιτέχνες και καταναλώνεται ως εικόνα αν όχι ως χρήση από έναν ολόκληρο πληθυσμό που τα αντιμετωπίζει σαν ένα καθαρά μαγικό αντικείμενο.

Είναι προφανές ότι η νέα Citroen έχει πέσει από τον ουρανό, από τη στιγμή που με την πρώτη ματιά προβάλλει ως ένα αντικείμενο υπερβατικό. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένα αντικείμενο είναι ο καλύτερος αγγελιοφόρος ενός κόσμου πάνω από εκείνον της φύσης: κάποιος μπορεί εύκολα να διακρίνει αμέσως σε ένα αντικείμενο μία τελειότητα και ταυτόχρονα μια έλλειψη καταγωγής, μια αυτάρκεια και μια λαμπρότητα, μια μετατροπή της ζωής σε ύλη (η ύλη είναι πολύ περισσότερο μαγική από τη ζωή), με μια λέξη μία σιγή που ανήκει στο βασίλειο των παραμυθιών. Η D.S. – η “Θεά” – έχει όλα τα χαρακτηριστικά … ενός αντικειμένου από ένα άλλο σύμπαν, από εκείνα που τροφοδότησαν τη νεομανία του 18ου αιώνα και εκείνη της επιστημονικής μας φαντασίας: η Déesse είναι πρώτα και κύρια ένας νέος Ναυτίλος»[ii].

Αναζητώντας την πεμπτουσία των δύο θρύλων της αυτοκίνησης, συναντάμε δυο κείμενα που εδρεύουν λιγότερο στο πεδίο της επιστημονικότητας του σχεδιασμού και περισσότερο σε εκείνο της τέχνης (λογοτεχνία και σημειολογία -που ως επιστήμη των συμβόλων διατηρεί στενούς δεσμούς με την τέχνη).

.
Η διαπίστωση ότι το αυτοκίνητο αποτελεί κάτι περισσότερο από την απλή συνένωση των μερών του δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, πολύ περισσότερο ανάμεσα στους λάτρεις του κλασικού αυτοκινήτου. Δίχως να αρνούμαστε τη γοητεία που μπορεί να ασκεί η μηχανολογική αρτιότητα μιας ιδέας από το παρελθόν, είναι φανερό ότι αν κάτι αγγίζει τη θυμική μας διάσταση, αυτό είναι η οντολογική υπόσταση του αυτοκινήτου. Αν κάπου εκεί, στις προσωπικές και συλλογικές μνήμες που αναδύει το πέρασμα ενός αυτοκινήτου στο χώρο και χρόνο, εδρεύει η ψυχή ενός φαινομενικά άψυχου αντικειμένου, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε την ποιητική έκφραση της αυτοκίνησης. Μιας έκφρασης στην οποία θα μπορούσαμε να συν-τάξουμε ένα πλήθος ακόμη αναφορών: από το ελάχιστα αντιπροσωπευτικό «Alfa Romeo» του Ο.Ελύτη, μέχρι το “La Guenon et son petit” του Pablo Picasso, την απεικόνιση της κίνησης στο εικαστικό έργο των Boccioni και Balla[iii] και βέβαια την ιδρυτική διακήρυξη των φουτουριστών[iv] όπου ο F.T.Marinetti αναγνωρίζει στην εικόνα ενός αυτοκινήτου που βρυχάται, με γιγάντιες εξατμίσεις –«σαν ερπετά που αναπνέουν με εκρήξεις»- μιαν ομορφιά ανώτερη από εκείνη της Νίκης της Σαμοθράκης.

Pablo Picasso, “La Guenon et son petit” (1951)
Ο εσωτερικός χώρος του αυτοκινήτου (εδώ κρανίο του πιθήκου) παρουσιάζεται ως ανάλογο του εαυτού, ένα πεδίο ψυχικής δραστηριότητας και έκφρασης.

Giacomo Balla, “Αφηρημένη ταχύτητα” (1913), λάδι σε καμβά

Η περιγραφή ενός 2CV με βάση τα τεχνικά ή γεωμετρικά του χαρακτηριστικά είναι ελάχιστα ικανή να απεικονίσει τις ιδιαίτερες δυνάμεις και αρετές που το ανήγαγαν σε θρύλο. Ακόμη και η αναφορά στο brief του André Citroën για ένα αυτοκίνητο «που θα μπορεί να μεταφέρει δύο αγρότες με καπέλο και ένα κουτί αυγά στους κακοτράχαλους δρόμους της Γαλλίας», παρότι δικαιολογεί την εξύψωσή του σε κοινωνικό/πολιτισμικό σύμβολο του αντικομφορμισμού, ελάχιστα προσεγγίζει τη συναισθηματική έξαρση που προκαλεί το αυτοκίνητο μισό αιώνα αργότερα. Εδώ, ακόμη και εκφράσεις ή προσωνύμια όπως το «ασχημόπαπο» (2CV) και o «βάτραχος» (DS) αποδεικνύονται περισσότερο ικανά. Ο ειδικός του σχεδιασμού θα μπορούσε βέβαια να αναγνωρίσει στη θέα ενός 2CV τα τρία τόξα που συγκροτούν το προφίλ, τις σχέσεις πλήρων και κενών, τη λιτή διαμόρφωση των επιφανειών. Ακόμη όμως και η αρτιότερη επιστημονικά περιγραφή του σχεδιασμού θα επιζητούσε τη συνδρομή μεταφορικών όρων: έτσι, ‘ο χειρισμός των επιφανειών’ θα λέγονταν ότι ‘θυμίζει τενεκεδένιο παιχνίδι παρά λαξευμένο ογκόλιθο’. Ενώ το ίδιο το βίωμα της θέασης του αντικειμένου δεν θα μπορούσε και πάλι να ζωντανέψει έτσι όπως μέσα από τη ματιά του Μπρόντσκι.

Αυτή η αίσθηση ελαφρότητας ενός αδιάβροχου που το φοράς και ξεκινάς για έναν περίπατο εκφράζει τη βαθύτερη φιλοσοφία του 2CV περισσότερο απ’ όλα τα αντικομφορμιστικά τεχνικά του χαρακτηριστικά. Ή μάλλον –σωστότερα- οπτικοποιεί το μήνυμα του αντικομφορμισμού που διαφορετικά θα μπορούσε να κοινοποιηθεί μόνο με την ύστερη συνδρομή του μάρκετινγκ. Αυτή η ίδια αίσθηση ελαφρότητας σε προκαλεί και σε υποβάλει να γευτείς την (χαμένη πια) ξένοιαστη πλευρά της αυτοκίνησης, τη χαλαρότητα μιας βόλτας στο μεταπολεμικό Παρίσι, πολύ διαφορετικής από το «χαλαρά» μιας γενιάς που απαντά με πεισματική απάθεια στην απεμπόληση της ζωής από εικόνες.

Ομοίως, στο κείμενο του Barthes, η ουσία (το ‘μεδούλι’) κρύβεται περισσότερο στο «αγγελιοφόρος ενός κόσμου» και το «μετατροπή της ζωής σε ύλη» ή παρακάτω, στην «εκπόρνευση» όπως αναφέρει, του αντικειμένου μέσα από την οπτική και απτική διερεύνηση του κοινού, παρά σε μία κατ’ ανάγκη επιστημονική ματιά. Βέβαια ως ικανός σημειολόγος, ο Barthes περιγράφει την περίτεχνη αρμολόγηση που προάγει την ομοιογένεια της μορφής συγκρίνοντάς την με τα διαστημόπλοια της επιστημονικής φαντασίας – φτιαγμένα από ένα ενιαίο κομμάτι μετάλλου, αλλά καταφεύγει και στη λογοτεχνική παρομοίωση με τον άραφο χιτώνα του Χριστού. Για να καταλήξει: «Υπάρχουν στην DS οι απαρχές μιας νέας φαινομενολογίας της συναρμολόγησης, σαν να μεταπηδήσαμε από ένα κόσμο όπου τα στοιχεία συγκολλούνται, σε ένα κόσμο όπου αυτά αντιπαρατίθενται και συγκρατούνται μόνο χάρη στο θαυμαστό τους σχήμα, κάτι που ασφαλώς μας προϊδεάζει για μια φύση πιο καλόβολη».

Παρομοίως για το εσωτερικό, η αναφορά ξεκινά από τεχνολογική αφετηρία για να καταλήξει στην υποδήλωση μιας «στροφής από την αλχημεία της ταχύτητας στην απόλαυση της οδήγησης».

.

.

Το γεγονός ότι οι λόγιοι Brodski και Barthes κατάφεραν να προσεγγίσουν την ψυχή των Déesse και 2CV καλύτερα ίσως κι από τον αξεπέραστο L.J.K.Setright –του οποίου η τεχνική πένα ανέκαθεν βουτούσε σε λογοτεχνικό μελάνι– είναι ενδεικτικό μιας βαθύτερης οντολογικής ποιότητας που αδυνατεί να καταγραφεί σε οποιαδήποτε τεχνική περιγραφή. Ίσως γι’ αυτό και οι DS και 2CV να παραμένουν στα αυτοκίνητα που δεν αναβίωσε κανένα κίνημα σχεδιαστικού ρετροφουτουρισμού. Κι αν ο εικονολάτρης J.Mays ανέσυρε τη μορφή του εμβληματικού Σκαραβαίου σε μια σύγχρονη εκδοχή, ποιό μέρος της ψυχής του πρωτοτύπου δεν πουλήθηκε στον εωσφόρο μιας νοσταλγικής κενοδοξίας;


____________________

[i] Σώκου Κ., «Βγαλμένα από μυθιστόρημα», BHMAGAZINO, εφημ. Το Βήμα, 27/11/2005, σελ.98
[ii] Barthes Roland, “Mythologies”, Paladin, 1973
[iii] Χαραλαμπίδης Άλκης, «Η Τέχνη του Εικοστού Αιώνα», University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1990, Τόμος Ι, σελ.148
[iv] Marinetti Filippo Tommaso, “Le Futurisme”, Le Figaro, Παρίσι, 20 Φεβρουαρίου 1909, σελ.1

[το κείμενο αυτό έχει δημοσιευθεί στην περιοδική έκδοση της Λέσχης Κλασικού Αυτοκινήτου Μακεδονίας (ΛΕ.Κ.Α.Μ.), καθώς και στο περιοδικό Auto Business Review (τεύχος 3)]

Take Five

[5 αντικείμενα περιγράφουν τα antikeimena]

Ευχαριστώ τη speira για την πρόσκλησή της στα τελευταία δρώμενα της μπλογκόσφαιρας. Πιστός στο πνεύμα του blog, αφήνω 5 αντικείμενα να μιλήσουν για μένα:

To αντικείμενο των παιδικών μου χρόνων
Με κανένα άλλο αντικείμενο δεν ασχολήθηκα τόσο πολύ όσο με τα Lego Technics. Ίσως επειδή δεν είναι αντικείμενο αλλά συστατικό ενός ολόκληρου κόσμου. Στα παιδικά μου χρόνια έφτιαχνα κάθε μέρα και μια νέα κατασκευή (ποτέ φυσικά εκείνες των οδηγιών της Lego). Καμιά από αυτές δεν επιζούσε για περισσότερες από μια-δυο μέρες, αρκετές όμως επέζησαν μέχρι σήμερα ως αναμνήσεις ενός κατασκευαστικού κατορθώματος.

Το αντικείμενο των ταξιδιωτικών μου ονείρων
Μυστήρια, αινιγματική, άμεσα συνυφασμένη με τις ποιητικές εικόνες των παιδικών μου αναμνήσεων στο Παρίσι, προικισμένη με μία φόρμα αξεπέραστης γλυπτικής κομψότητας (ο Flaminio Bertoni που τη σχεδίασε ήταν άλλωστε γλύπτης), η Citroen DS ήταν ένας «νέος Ναυτίλος». Μαζί θαυμάζω και το κείμενο που ο Roland Barthes εμπνεύστηκε από αυτή, ως υπόδειγμα σημειολογικής ανάλυσης του σχεδιασμού αυτοκινήτων.

Το αντικείμενο που δεν έχω (και κανείς δεν με πιστεύει)
Δίχως διάθεση να αμφισβητήσω τα αντικειμενικά πλεονεκτήματα της κινητής τηλεφωνίας, απεχθάνομαι την κουλτούρα που αυτή επισύρει: έλλειψη σεβασμού της παρέας, ασυνέπεια στον τόπο και χρόνο του ραντεβού, αλλεπάλληλες αλλαγές προγράμματος. (υποψιάζομαι ότι θα κυνηγηθώ γι’ αυτό)

Τα αντικείμενα ενός κόσμου που χάνεται…
Λατρεύω τις μικρές λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά και που ο σύγχρονος καταναλωτικός πολιτισμός τείνει να εξαλείψει στο όνομα μιας ισοπεδωτικής πλειοψηφίας: την απτή διαδικασία εμφάνισης ενός φιλμ, την οικονομία μιας τέχνης που μελετά και υπολογίζει πριν πατήσει το κουμπί (έναντι της ασύδοτης λήψης ψηφιακών φωτογραφιών με το άλλοθι του μηδενικού κόστους), την υφή, το άρωμα και τη γεύση των ασυσκεύαστων τροφίμων (έναντι της πλαστικής ομοιογένειας των σούπερ μάρκετ), την ανατροφοδότηση μιας υδραυλικής κρεμαριέρας (έναντι ενός άψυχου τιμονιού με ηλεκτρική υποβοήθηση). Προτιμώ τη βραδύτητα ως συνώνυμο της μνήμης (από την ταχύτητα ως συνώνυμο της λήθης), την τελετουργία μίας εξόδου στην αγορά της πόλης (από την διεκπεραιωτική επιδρομή στον επίπλαστο κόσμο του εμπορικού κέντρου), τις αίθουσες των παλιών συνοικιακών κινηματογράφων, τις ατέλειες ενός φθαρτού αλλά αυθεντικού κόσμου.

Χωρίς αντικείμενο
Απολαμβάνω τις λίγες ξεχωριστές συζητήσεις που αφήνουν πίσω τους ένα αίσθημα πληρότητας, πνευματικής ευφορίας και αισθητικής απόλαυσης. Εδώ δεν απαιτείται κανένα αντικείμενο του απτού κόσμου. Χρειάζεται όμως ένα καλό αντικείμενο συζήτησης.

.

.

Πέντε bloggers με τους οποίους θα συζητούσα ευχάριστα και γι' αυτό τους προσκαλώ στο παιχνίδι των αποκαλύψεων, είναι οι:
almaro
katerina
museologist
neraida
tzitzifoula

Αντικείμενο αγνώστου ταυτότητας

Μία εικόνα δεν είναι πάντα χίλιες λέξεις. Θα είμαστε λοιπόν ευχαριστημένοι και με λιγότερες... Μπορείτε να φανταστείτε τη χρήση αυτού του αντικειμένου;
.
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
.

Και αν τα παραπάνω σχήματα δεν είναι επαρκή, τότε υιοθετώ τον όρο eyelash curler της εταιρίας (ή τη μετάφραση "κατσαρωτής και επιμηκυντής βλεφαρίδων" της speira). Μπράβο speira και almaro! Η γυναικεία φύση - αν όχι η διαδικτυακή σας έρευνα, απέδωσε καρπούς. Museologist και anonymous καλή προσπάθεια! Δεν είναι ανοιχτήρι ούτε πατατοκόφτης... παρότι στα χέρια της Sharon Stone θα μπορούσε να χρησιμεύει ως όπλο στην τρίτη συνέχεια του Βασικού Ενστίκτου
.

Ευχαριστώ για τη συμμετοχή σας!

"Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες"

[Η σύγχρονη ερμηνεία της γαλότσας]



Σύμφωνα με την κατασκευάστρια Birkenstock , τα Birki Clogs αποτελούν μια σύγχρονη εκδοχή του τσόκαρου. Εκείνου με την ξύλινη σόλα και το δερμάτινο ή υφασμάτινο λουράκι. Ή πολύ περισσότερο του αυθεντικού ολλανδικού τσόκαρου φτιαγμένου εξ’ ολοκλήρου από ξύλο. Ξέρετε, αυτό που φορούσε η Χάιντι.

Βέβαια, η μορφολογία όπως και η ολόσωμη κατασκευή από καουτσούκ, θυμίζουν μάλλον τις παραδοσιακές… γαλότσες. Ιδιαίτερα προσφιλείς στα ελληνικά χωριά, οι γαλότσες (σε εκδοχή μπότας ή παπουτσιού) ήταν η επιλογή των αγροτών, αφού το υλικό όχι μόνο προστάτευε το πόδι από τα νερά, αλλά επέτρεπε και το γρήγορο ξέπλυμα και στέγνωμα.

Τα νέα Birki συνδυάζουν τις παραδοσιακές αρετές της γαλότσας με τα σύγχρονα ευρήματα της επιστημονικής έρευνας, προσφέροντας την ιδανική λύση σε επαγγελματίες της… ορθοστασίας: γιατρούς, νοσοκόμες, μάγειρες, όσο και συνταξιούχους που επιδίδονται στην… κηπουρική.

Η χάραξη της σόλας ακολουθεί τη λογική των ελαστικών αυτοκινήτων: απομακρύνει αποτελεσματικά το νερό προσφέροντας τέλειο κράτημα.

Η μύτη είναι ενισχυμένη ώστε να προστατεύει το πόδι από χτυπήματα, πτώσεις αντικειμένων, και απρόσεκτους συνεπιβάτες στο λεωφορείο.

Οι πλευρικές οπές εγγυώνται επαρκή αερισμό, ενώ η ανατομική διαμόρφωση της σόλας προσφέρει τέλεια εφαρμογή και ξεκούραστη χρήση.


Τέλος, η παντελής απουσία ραφών, συνδέσεων, ή επικαλυπτόμενων επιφανειών, συντελεί όχι μόνο στην αντοχή, αλλά και στον εύκολο καθαρισμό.

Τα Birki Clogs δεν είναι παρά η μοντέρνα εκδοχή μιας παραδοσιακής μορφής υποδήματος, προσαρμοσμένης στα σύγχρονα χρηστικά, εργονομικά, και αισθητικά πρότυπα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα παλιό χρηστικό αντικείμενο αποκτά λίγη από την αύρα ενός συμβόλου του lifestyle. Όπως λοιπόν θυμίζει και το παλιό καλό τραγουδάκι του Μηλιώκα, μπορεί οι γεωργοί να λιγοστεύουν, αυξάνονται όμως οι κοσμικοί ξενύχτηδες. Και… όποιος νύχτα περπατεί…


Τα Birki Clogs έχουν βραβευθεί για το σχεδιασμό τους με το red dot Design Award.
Αντίθετα από τα ποδήλατα της BMW και Spyker (βλ. παρακάτω) που πέτυχαν την ίδια διάκριση,
τα Birki κοστίζουν πολύ φθηνότερα.

κοινωνικές διακρίσεις... για παιδιά

"Όλοι είναι ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως αξία χρήσης, μα διόλου ίσοι μπροστά στα αντικείμενα ως σημεία και διαφορές, που είναι βαθύτατα ιεραρχημένα" - J.Baudrillard

Οι μικρές ποιοτικές διαφορές με τις οποίες επισημαίνονται το στιλ και η καταστατική θέση, συγκροτούν μια ιεραρχία των προϊόντων στην καταναλωτική κλίμακα, που στοχεύει στη ρυθμική επανάληψη των βαθύτερων και πιο άκαμπτων κοινωνικών διακρίσεων.

Τί συμβαίνει όμως όταν η καλλιέργεια της κοινωνικής ιεραρχίας ξεκινά από την παιδική ηλικία; Τότε, η οικιακή βοηθός κουμπώνει το Prada του παιδιού, φορτώνει στην πλάτη του τη Louis Vuitton και το κατεβάζει στο σχολικό του κολεγίου. Και ο γονιός ξεκλέβει χρόνο από τα αλλεπάλληλα meetings για να του αγοράσει ένα ξεχωριστό ποδήλατο. Ένα ποδήλατο εφάμιλλο του αυτοκινήτου της οικογένειας, που θα επιτρέπει στο παιδί να καυχιέται και στον ίδιο να αντικρίζει περήφανα τον κοινωνικό περίγυρο. Και ιδού η πρώτη BMW του παιδιού - η μπέμπα του μπέμπη...



Σε αντίθεση με το γόητρο, η σέλα πέφτει πολύ χαμηλά, ενώ η πεταλιέρα αφαιρείται τελείως μαζί με την αλυσίδα μετάδοσης, κάνοντας την εκμάθηση του ποδηλάτου... περίπατο. Τα μαλακά υλικά των επενδύσεων προστατεύουν το μικρό ποδηλάτη στα πρώτα του βήματα και η θήκη με το φερμουάρ -παρότι μικρή- φαίνεται να χωράει τα στοιχειώδη: δορυφορικό σύστημα πλοήγησης και κινητό τηλέφωνο.

Τα λειτουργικά πλεονεκτήματα υποκρύπτουν τον πολυπόθητο κοινωνικό καθορισμό του γονέα προσφέροντας ένα πολύ καλό άλλοθι για την αγορά του ποδηλάτου. Η αγορά με τη σειρά της, μετριάζει τα βαθύτερα συμπλέγματα ενοχής απέναντι σε ένα παιδί που στερείται πολύτιμο χρόνο παιχνιδιού για τα γαλλικά, το πιάνο, το χορό και το τένις. Μπορεί όμως ένα επώνυμο ποδήλατο να υποκαταστήσει τη χαμένη ελευθερία, την επαφή με τη φύση και το δημιουργικό παιχνίδι των αυτοσχέδιων κατασκευών; Το καταναλωτικό σύστημα ψιθυρίζει συνωμοτικά ναι. Και φωνάζει απροκάλυπτα:

Τόπο στη χαρά των παιδιών, τη ματαιοδοξία των γονέων και το φθόνο του γείτονα. Όχι παίζουμε!

Ποδηλάτες του Κολωνακίου

Αν η κυκλοφοριακή συμφόρηση ‘πνίγει’ τις επιδόσεις του πολυτελούς σας cabrio, η εταιρία Spyker δίνει τη λύση.
Κατεβείτε στην πλατεία Κολωνακίου γρήγορα και με στυλ!

To Aeroblade της Koga, είναι ένα ποδήλατο που δημιουργήθηκε για να πλαισιώσει τα πολυτελή αυτοκίνητα επιδόσεων Spyker. Είναι χειροποίητο, συλλεκτικό και προσφέρει την ίδια αίσθηση κομψότητας και πολυτέλειας με τα τετράτροχα της εταιρίας. Ο σχεδιασμός του αποπνέει ένα συνδυασμό αντοχής, υψηλών επιδόσεων και φιλικότητας προς τον χρήστη - η ζωή είναι τόσο σκληρή όταν πρέπει να αφήσεις το Spyker στο σπίτι και να κατέβεις… πλατεία με το ποδήλατο.

Ευτυχώς η χρήση τιτανίου στο σκελετό και ανθρακονημάτων στους τροχούς περιορίζει το βάρος και εγγυάται αντοχή στις κακοτεχνίες του οδικού δικτύου, ενώ τα φτερά που πλαισιώνουν το επάνω μέρος των τροχών, αναλαμβάνουν να σας οδηγήσουν με το Armani καθαρό και ατσαλάκωτο στο ραντεβού.

Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη λεπτομέρεια: ο βραχίονας στήριξης της σέλας είναι ισοπαχής με το κάθετο τμήμα του σκελετού, προβάλλοντας ως φυσική προέκταση μιας οργανικής φόρμας κομμένης και ραμμένης στα μέτρα του σώματός σας. Το κιβώτιο ταχυτήτων είναι ενσωματωμένο στην πλήμνη του πίσω τροχού χάριν απλότητας, επιλογή που μεταξύ άλλων παρουσιάζει και μειωμένες ανάγκες συντήρησης σε σχέση με τα πλανητικά συστήματα γραναζιών. Με τον τρόπο αυτό, η κομψή εργαλειοθήκη στο κάτω μέρος της σέλας παραμένει διαθέσιμη για την αποθήκευση της εφεδρικής… γραβάτας.



Μορφολογικά στοιχεία όπως οι ακτίνες των τροχών και η καπιτονέ επένδυση της σέλας με τις ρομβοειδείς ραφές έχουν σαφείς επιρροές από αντίστοιχα τμήματα των αυτοκινήτων Spyker. Δίκαια λοιπόν το Aeroblade, φέρει στην επιφάνεια της δισκομανιβέλας (sic!) το σήμα της εταιρίας μαζί με το εγχάρακτο σλόγκαν “Nulla tenaci invia est via” (για τον επίμονο κανένας δρόμος δεν είναι αδιάβατος).




Η χρήση σύγχρονων υλικών στη φυσική τους μορφή προσδίδει τον απαραίτητο αέρα τεχνολογικής υπεροχής, ενώ η αποφυγή εξεζητημένων σχεδιαστικών επιλογών και ο λιτός χρωματικός κώδικας (ανθρακί-πορτοκαλί) συμβάλλουν στην αισθητική αρτιότητα της κατασκευής.

Το Aeroblade είναι ίσως το ομορφότερο ποδήλατο που φτιάχτηκε ποτέ.
Ξεχάστε λοιπόν το ακριβό σας διθέσιο και ποδηλατήστε μέχρι το κοντινότερο Lounge Bar-Restaurant με αλώβητο το στυλ και το κοινωνικό σας status.

το φως το αληθινόν

Φαίνεται πως η επέλαση του μεταμοντέρνου έχει βαλθεί να υποκαταστήσει κάθε έκφανση του είναι με το φαίνεσθαι. Έτσι, αν αυτό που αντικρίζετε στην εικόνα ενός αναμμένου κεριού είναι μια ζεστή πηγή φωτός που τρεμοπαίζει, η Philips έχει ετοιμάσει για σας ένα υποκατάστατο που σας απαλλάσσει από κάθε μειονέκτημα. Τα ηλεκτρικά κηροπήγια Aurelle κάνουν χρήση φωτιστικών πηγών LED, επιτρέποντάς σας να χαρείτε την ατμόσφαιρα των κεριών χωρίς τη ζέστη, το στάξιμο, τον καπνό και τη φωτιά. Είναι ασφαλή, ευέλικτα και φορητά, κατασκευάζονται από αμμοβολημένο γυαλί και τρεμοπαίζουν σαν αληθινά κεριά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ατμόσφαιρας ακόμη και σε εξωτερικούς χώρους αφού δεν επηρεάζονται από τον αέρα ή τη βροχή ενώ για τη λειτουργία τους, χρησιμοποιούν επαναφορτιζόμενες μπαταρίες διάρκειας 10 περίπου ωρών για κάθε φόρτιση.

.

Αν πάλι είστε από τους λίγους εναπομείναντες που εξακολουθούν να διακρίνουν στο φως των κεριών τη ζωντάνια, τον μυστικισμό και την ενέργεια ενός στοιχείου της φύσης, τα κεριά LED είναι τόσο κοντά στην έννοια της φωτιάς, όσο και η πισίνα πλάι στη θάλασσα ή ένα γαλάζιο ταβάνι στη θέση του ουρανού. Βέβαια, η απώλεια της αυθεντικότητας έχει και τα λειτουργικά της πλεονεκτήματα: λιγότερο λιωμένο κερί, λιγότεροι λεκέδες και μειωμένοι κίνδυνοι πυρκαγιάς, αφού το μόνο που κινδυνεύει να γίνει στάχτη είναι ο συμβολισμός και το περιεχόμενο κάποιων εννοιών όπως το άγιο φως και η ολυμπιακή φλόγα…

Επαναφορτίστε πριν το τάμα σας.

2007 ευχές...

Με την ελπίδα, τα αντικείμενα των προσδοκιών, των αναγκών και των αγώνων μας, να μη γίνουν αντικείμενα προς αγορά και κατανάλωση.




almaro:
Ευχαριστώ που έκανες πραγματικότητα μία παλαιότερη ευχή μου, να λαβαίνω προσκλήσεις για "μαζί" πράγματα. Θεωρώ την συντροφικότητα ένα από τα σημαντικότερα όπλα απέναντι στο οποιοδήποτε κακό. Πίνω στην υγιεία της και εύχομαι να φέρνει μαζί της κι άλλα πολλά: έρωτα, γέλιο, συμπόνοια, ανακουφιστικό κλάμα κι ατελείωτες συζητήσεις, όλα αυτά κοιτώντας την θάλασσα, την φωτιά στο τζάκι, τα λαμπάκια στο δέντρο ή ... την τηλεόραση.

almaro 2:
Εύχομαι: Χρόνια καλά, με (πλήρη) συνείδηση των στιγμών που περνούν και των άλλων ανθρώπων με τους οποίους τις μοιραζόμαστε. Νομίζω αυτό εννοούσε ο "μεγάλος" με το "Αγαπάτε αλλήλους"

museologist:
Ύστερα από μια ολόκληρη εβδομάδα (μάλλον εθελουσίας) αποχής από το ιντερνέτι, σας επισκέπτομαι από ένα ιντερνετικό καφέ για να σας στείλω θερμές ευχές μου για όμορφες γιορτές και ό,τι καλύτερο για το νέο έτος.

...επίσης, Χρόνια πολλά στα μουσεία όλου του κόσμου, με λιγότερα εκθέματα και περισσότερους επισκέπτες!

magissoula:
Μια χρονιά πιο ευαίσθητη, πιο γεμάτη, πιο διασκεδαστική από τις προηγούμενες...! Μια χρονιά που όσα συμβαίνουν θα βγάζουν νόημα. Μια χρονιά γεμάτη μοίρασμα. Almaro, τι όμορφα σχόλια...

φάτε μάτια ψάρια...

Ένας από τους συνήθεις αφορισμούς της σύγχρονης καταναλωτικής κουλτούρας, θέλει το περιτύλιγμα να είναι σημαντικότερο από το ίδιο το περιεχόμενο.

Η εταιρία deutsche see είναι από αυτές που κατανοούν πως στη σύγχρονη αγορά των εντυπώσεων, μια καλή ψαριά δεν πρέπει να τηρεί... σιγή ιχθύος. Αντιθέτως, πρέπει και να διαλαλεί την ποιότητα και τη φρεσκάδα της με τον καλύτερο -οπτικοποιημένο- τρόπο. Μεσολαβώντας ανάμεσα στο προϊόν και τον τελικό καταναλωτή, η συσκευασία συχνά αναλαμβάνει να κοινοποιήσει μία σειρά τέτοιων μηνυμάτων, σχετικών με τη φύση και ποιότητα του προϊόντος.

Σύμφωνοι λοιπόν: πρωτίστως το ψάρι δεν πρέπει να... βρωμάει απ' το κεφάλι, αλλά καλό είναι και να το δείχνει. Για το λόγο αυτό, η νέα συσκευασία της deutsche see, εμπνευσμένη από το σήμα της εταιρίας, υιοθετεί μια καινοτομική φόρμα με σαφείς θαλάσσιους συμβολισμούς. Η αναπαραγωγή του σχήματος των κυμάτων, σε συνδυασμό με το υπογάλαζο χρώμα δίνουν μια εικόνα φρεσκάδας και δροσιάς, συνώνυμης με το φυσικό περιβάλλον του προϊόντος. Ενώ, η ρυθμική επανάληψη των συσκευασιών στο ψυγείο του σουπερμάρκετ, προσδίδει την εικόνα μιας χορογραφίας ψαριών κάτω από την κυματοειδή επιφάνεια του νερού.



Βέβαια, ένα συσκευασμένο ψάρι είναι πάντα ένα... συσκευασμένο ψάρι. Κι αυτό αρκεί για να κατατάξει τη συγκεκριμένη συσκευασία... δεύτερη, αμέσως μετά τη χαρτοσακούλα του ψαρά. Με την προυπόθεση πάντοτε ότι το περιεχόμενο της τελευταίας έχει μάτι που γυαλίζει και σπαρταράει σα δημοσιογραφικό λαβράκι.

Le fabuleux destin d' Amelie Poulain

«αυτό που επιζητείται περισσότερο σήμερα, δεν είναι μια μηχανή ούτε μια περιουσία ούτε ένα έργο: είναι μια προσωπικότητα» - D.Riesman.

Στη σύγχρονη κοινωνία της κατανάλωσης των μαζικών προϊόντων, δεν υπάρχει πρόσωπο. Και αυτό ακριβώς το απόν πρόσωπο «εξατομικεύεται», ανασυγκροτείται αφηρημένα μέσα στην βιομηχανικά κατασκευασμένη κλίμακα των διαφορών, μέσα στη Rolex και τη Swatch, τη Mercedes και τη Fiat, μέσα στους 500 διαθέσιμους χρωματισμούς. Οι διαφορές δεν θέτουν πια αντιμέτωπα τα άτομα το ένα με το άλλο, παρά ιεραρχούνται σε μιαν απεριόριστη κλίμακα, συγκλίνουν σε πρότυπα και, με αφετηρία αυτά, παράγονται και αναπαράγονται. Έτσι, να διαφοροποιείσαι, σημαίνει ακριβώς να προσχωρείς σε ένα πρότυπο, να προσδιορίζεσαι σε σχέση με ένα αφηρημένο πρότυπο, με ένα συνδυαστικό σχήμα της μόδας, και έτσι να χάνεις κάθε αληθινή διαφορά, κάθε ιδιαιτερότητα, που μπορεί να εμφανιστεί μόνο στη συγκεκριμένη, συγκρουσιακή σχέση με τους άλλους και με τον κόσμο (J.Baudrillard). Αυτή είναι και η αντιφατική λειτουργία της βιομηχανικής παραγωγής: καταργεί τις πραγματικές διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους και ομογενοποιεί τα πρόσωπα και τα προϊόντα, την ίδια στιγμή που εγκαινιάζει τη βασιλεία της διαφοροποίησης. Στερεί την επιλογή μας στη μοναδικότητα και ταυτόχρονα εμπορεύεται αυτή τη χαμένη μοναδικότητα, μέσα από εξατομικευμένα πρότυπα.

Ασφαλώς, το εξατομικευμένο προϊόν δεν είναι μοναδικό (όπως τα κατά παραγγελία one-off αυτοκίνητα των αρχών του αιώνα), είναι ωστόσο ό,τι πλησιέστερο στην έννοια της μοναδικότητας. Μέσα από μία σειρά διαφοροποιήσεων που αφορούν την εικόνα, το κέλυφος, το χρώμα ή την επιλογή των υλικών (θυμηθείτε τις εναλλασσόμενες προσόψεις των κινητών τηλεφώνων), ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να επιλέξει μέσα από μία γκάμα διαθέσιμων προϊόντων που επιτελούν την ίδια χρήση, ή και να τα διαφοροποιήσει ακόμα, διαμορφώνοντας το δικό Του αντικείμενο με την ύστερη συμπληρωματική του επέμβαση. Το γεγονός αυτό, του παρέχει ψήγματα της δημιουργικότητας που η μαζική παραγωγή του έχει αποστερήσει και παράλληλα τον κάνει να αισθάνεται μοναδικός ελαχιστοποιώντας τις πιθανότητές του ν' αντικρίσει ένα ολόιδιο αντικείμενο στην κατοχή κάποιου άλλου.



Οι σύγχρονες τεχνολογίες σχεδιασμού και κατασκευής ερευνούν το ενδεχόμενο επιστροφής στα απολύτως εξατομικευμένα προϊόντα - ακόμη κι αν πρόκειται για αυτοκίνητα. Η δυνατότητα τρισδιάστατης "εκτύπωσης" ενός μοντέλου σχεδιασμένου στον Η/Υ, σε συνδυασμό με την εμφάνιση υλικών αρκετά εύπλαστων ώστε να παίρνουν εύκολα μια ποικιλία μορφών, μας φέρνει πιο κοντά στην εποχή όπου ο καθένας θα μπορεί να διαμορφώνει το αυτοκίνητό του κατά τον τρόπο που επιθυμεί σε συνεργασία με ένα σχεδιαστή. Το αποτέλεσμα της συνεργασίας θα αποστέλλεται μέσω δικτύου στο εργοστάσιο κατασκευής και ο πελάτης θα παραλαμβάνει το "εκτυπωμένο" αποτέλεσμα σε λίγες μέρες ή και ώρες.

Η Amelie ήδη παρήγγειλε το δικό της στον Jean Francois Guillon. Εσείς πώς φαντάζεστε το δικό σας;

πάρτο Λίζα και κάντο κορνίζα

.

Αν οι γραφιστικές αρετές των περιοδικών και των εικονογραφημένων βιβλίων έλκουν το μάτι σας, σίγουρα θα έχετε ευχηθεί να μπορούσατε κοσμήσετε το χώρο σας με αυτές χωρίς να καταφύγετε στο βάρβαρο σκίσιμο των σελίδων. Φαίνεται λοιπόν πως κάποιος designer είχε την ίδια σκέψη με σας, αφού η κορνίζα αυτή δημιουργήθηκε για να φιλοξενεί ανοιχτά βιβλία και να καδράρει το περιεχόμενό τους.

Το πλαίσιο αποτελείται από ένα εννιαίο κομμάτι μετάλλου, ώστε να αποφεύγονται κατασκευαστικές ατέλειες και φθορές από το χρόνο. Η εσωτερική προθήκη είναι κατασκευασμένη από χυτό πλαστικό και έχει το σχήμα ανοιχτού βιβλίου, ενώ τα τρία επιμέρους τμήματα (γυαλί, προθήκη και πλαίσιο) συγκρατούνται μεταξύ τους με μαγνητικά κλιπς κάνοντας τη χρήση και ρύθμιση της κορνίζας απλή, εύκολη και γρήγορη.

Με τον τρόπο αυτό, η γραφιστική δουλειά των συντακτών ανάγεται σε έργο τέχνης, και ταυτόχρονα σε ένα έκθεμα με το χαρακτηριστικό του εφήμερου. Η κορνίζα σας δίνει τη δυνατότητα να εκθέσετε κάθε φόρα την αγαπημένη σας σελίδα, αλλάζοντας τη διακόσμηση ανάλογα με τις διαθέσεις και την ψυχολογία σας. ή ακόμη και ανάλογα με τον αναμενόμενο επισκέπτη. Ρομαντική πρόσκληση σε γεύμα; "Η ιστορία του τανγκό". Ανοιχτές ερωτικές βλέψεις; "Κάμα Σούτρα". Καφές με τη γειτόνισσα; "Οι συνταγές της Βέφας". Προσπάθεια εντυπωσιασμού; Δοκίμια του Κορνήλιου Καστοριάδη...

Συμβολικά, η χρήση μιας τέτοιας κορνίζας αποθεώνει τους διπλούς κώδικες της μεταμοντέρνας κουλτούρας. Αν η φωτογραφική αναπαραγωγή των εικόνων παραχώρησε τη θέση του έργου τέχνης στο πιστό του αντίγραφο, η κορνίζα προχωρά σε μία δεύτερη αντικατάσταση: αυτή του αντιγράφου από τη βιβλιογραφική αναφορά. Έτσι, η κάθε σελίδα που καδράρετε, αποτελεί και μια μεθερμηνεία του αντικειμένου που αφορά. Η Μόνα Λίζα δεν είναι πια η Μόνα Λίζα, αλλά μια εικόνα της στον Κώδικα Ντα Βίντσι (αν όχι σε ένα σκανδαλοθηρικό δημοσίευμα περί του Κώδικα Ντα Μήτσι). Δικαίως αινιγματικό λοιπόν το χαμόγελο, εύλογος και ο τίτλος ...

Εσείς τί θα δημοσιεύατε;

e-κορνίζα

Προφέρεται “η κορνίζα” με την ορθογραφία (e) να διευκρινίζει ότι πρόκειται για μία ηλεκτρονική κορνίζα της ψηφιακής εποχής. Η κατασκευάστρια Philips θα μπορούσε να τη διαφημίζει με το σλόγκαν "αναμνήσεις πάντα φρέσκες". Εδώ δεν υπάρχει πατίνα, η εικόνα δεν παλιώνει. Οι μέρες, οι μήνες, τα χρόνια δεν περνούν από πάνω της. Η φωτογραφία παύει να είναι η ίδια μια ανάμνηση – μένει μια απλή εικόνα, αλώβητη από το χρόνο. Μια φωτογραφία που δεν θα κιτρινίσει ποτέ, δεν θα κάνει ρωγμές, δεν θα τσακίσει στις γωνίες. Μια φωτογραφία που δεν θα παλιώσει μαζί μας, δεν θα μπει στο σεντούκι, ούτε στο κουτί που αναμοχλεύει τις αναμνήσεις μας.
Εδώ, η ανάμνηση δεν είναι πλέον απτή. Είναι περισσότερο εικονική από ποτέ. Σβήνει αν τη βγάλεις από την πρίζα. Παύει να υφίσταται μόλις εκλείψει η ηλεκτρική ενέργεια που την τροφοδοτεί.
Δίχως την υλική της υπόσταση, η φωτογραφία δεν είναι πλέον φετίχ. Μπροστά στην ίδια κορνίζα, οι εικόνες εναλλάσσονται, οι αναμνήσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Όχι σε μια αλληλουχία που ακολουθεί τη ροή της σκέψης, τη φυσική διαδοχή των εικόνων ενός συνειρμού, παρά σε μία σειρά ηλεκτρονικά προκαθορισμένη και αποθηκευμένη στη μνήμη της κορνίζας. Η εικόνα είναι ασταθής, αναποφάσιστη για το ποια ιστορία να διηγηθεί. Αποσπασματική. Κατακερματισμένη. Διχασμένη όπως και η ζωή στη μεταμοντέρνα μας εποχή.
Και ταυτόχρονα πιο ζωντανή από ποτέ: φωτεινή, λαμπερή – το ίδιο μάλιστα λαμπερή στο φως ή στο σκοτάδι, κινούμενη σαν αληθινή.
Η στιγμή που ζήσαμε παγώνει στο χρόνο, όχι όμως και η φωτογραφία. Αυτή γεννιέται άυλη και καταδικασμένη να τριγυρνά σε σκληρούς δίσκους, CD και memory sticks. Μια φωτογραφία που δεν πρόλαβε να γίνει χαρτί κι έτσι δεν υπόκειται στους κανόνες φθοράς του αδυσώπητου χρόνου. Η στιγμή που ζήσαμε δεν «αποτυπώνεται». Συνεχίζει να αιωρείται στο χρόνο, σαν ένα φάντασμα, σαν μια υπόθεση που δεν έχει ξεκαθαρίσει παρά γυρίζει πίσω για να κλείσει ανοιχτές εκκρεμότητες.

.

Η ηλεκτρονική κορνίζα είναι ένα αντικείμενο αναπαραγωγής των αναμνήσεων εντυπωσιακό, ζωντανό και με νέες πρωτότυπες δυνατότητες. Μια συσκευή που προγραμματίζεται εύκολα και γρήγορα, που μπορεί να αλλάξει, αλλά και να διηγηθεί ιστορίες με τη διαδοχή των εικόνων της. Μια συσκευή που δεν καταργεί τη λειτουργία της ανθρώπινης μνήμης, απλά την εκφράζει μέσα από μια καινούρια φαινομενολογία της ανάκλησης. Ναι, ζούμε στην εποχή των εικόνων. Εικόνων που δεν κιτρινίζουν, δεν ψηλαφίζονται και δεν ποτίζουν από τα δάκρυα της θύμησης. Μήπως όμως δεν θα έπρεπε να κλείσουμε την αφή απ’ έξω;

τη... δροσιά του νά 'χεις

Τα ποτήρια Assam, Pavina and Canteen διαθέτουν διπλά τοιχώματα από βορικοπυριτικό ύαλο (borosilicate glass) κάνοντας το αγαπημένο σας ποτό να φαίνεται πως επιπλέει. Το συγκεκριμένο είδος γυαλιού έχει μεγάλη αντοχή στις θερμοκρασιακές μεταβολές και επιτρέπει την κατασκευή πολύ λεπτότερων τοιχωμάτων απ' ότι το συμβατικό γυαλί. Τα χαρακτηριστικά αυτά κάνουν το υλικό κατάλληλο για ποτήρια με διπλή υάλωση: με τον τρόπο αυτό, μπορείτε να απολαμβάνετε το αφέψημά σας χωρίς να καίτε τα δάχτυλά σας. Χάρη στη διπλή υάλωση, τα ζεστά ποτά παραμένουν ζεστά για πολύ περισσότερο, όπως άλλωστε και τα κρύα διατηρούν τη δροσιά τους. Έτσι, μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι μια δεκάλεπτη καθυστέρηση δεν θα αποτρέψει τον τελικό αποδέκτη να εκστομίσει: "τη δροσιά του νά 'χεις".



Η στενή βάση μπορεί να δημιουργεί προβλήματα ευστάθειας, ωστόσο επιτρέπει το σίγουρο κράτημα ακόμη και από τα μικρότερα χεράκια. Ο σχεδιασμός των μοντέλων Pavina χαρακτηρίζεται από μία αντίστοιχη στένωση κοντά στο χείλος που δημιουργεί την εντύπωση της σφαιρικότητας. Κάτι τέτοιο είναι εφικτό μόνον λόγω της διπλής υάλωσης που διατηρεί το εσωτερικό τοίχωμα κατακόρυφο. Σε κάθε άλλη περίπτωση, μια τέτοια στένωση του χείλους δεν θα σας επέτρεπε να τα... πιείτε και τόσο εύκολα.